सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
कुमराम भीम संवर्धन राखीव हे योग्य उत्तर आहे.
In News
• तेलंगणा सरकारने मे 2025 मध्ये कवाल व्याघ्र प्रकल्पाला ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पाशी जोडणाऱ्या व्याघ्र कॉरिडॉरला कुमारम भीम संवर्धन राखीव म्हणून अधिसूचित केले आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• स्थान: तेलंगणातील कुमारम भीम हे आसिफाबाद जिल्ह्यातील आसिफाबाद आणि कागजनगर विभागात असलेले अभयारण्य 1492.88 चौरस किमी क्षेत्र व्यापते.
• वन्यजीव संरक्षण अधिनियम: सदर अधिसूचना वन्यजीव संरक्षण अधिनियम, 1972 च्या तरतुदींनुसार आहे, ज्यामुळे कायदेशीर संरक्षण सुनिश्चित होते.
• कॉरिडॉर कनेक्टिव्हिटी: हे तेलंगणातील कवाल व्याघ्र प्रकल्पाला महाराष्ट्रातील ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्पाशी जोडते, ज्यामुळे वाघांची हालचाल सुलभ होते.
• भौगोलिक व्याप्ती: यामध्ये अनेक मंडळे आणि गरलापेट, माणिकगड, बेज्जूर आणि इतरांसह 78 राखीव वनखंडांचा समावेश आहे.
पूरक माहिती:
• वन्यजीव संरक्षण अधिनियम, 1972: कायदेशीर चौकटींद्वारे वन्यजीव आणि त्यांच्या अधिवासांचे संरक्षण करण्यासाठी भारतातील एक महत्त्वाचा कायदा.
• व्याघ्र कॉरिडॉर: अनुवांशिक विविधता आणि विखुरलेल्या अधिवासांमध्ये वाघांच्या हालचालीसाठी आवश्यक, ज्यामुळे मानव-वन्यजीव संघर्ष कमी होतो.
• कवाल व्याघ्र प्रकल्प: तेलंगणामधील एक महत्त्वाचे व्याघ्र अधिवास, जे त्याच्या समृद्ध जैवविविधतेसाठी ओळखले जाते.
• ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प: महाराष्ट्रातील सर्वात मोठ्या आणि जुन्या व्याघ्र प्रकल्पांपैकी एक, वाघांच्या संवर्धनात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
The correct answer is Kumram Bheem Conservation Reserve.
In News
• Telangana government notified the tiger corridor connecting Kawal Tiger Reserve with Tadoba-Andhari Tiger Reserve as Kumram Bheem Conservation Reserve in May 2025.
Explanation & Key Takeaways:
• Location: The reserve covers 1492.88 sq km across Asifabad and Kagaznagar divisions in Kumram Bheem Asifabad district, Telangana.
• Wildlife Protection Act: The notification is under the provisions of the Wildlife Protection Act, 1972, ensuring legal protection.
• Corridor Connectivity: It connects Kawal Tiger Reserve in Telangana with Tadoba-Andhari Tiger Reserve in Maharashtra, facilitating tiger movement.
• Geographical Scope: Encompasses multiple mandals and 78 reserve forest blocks including Garlapet, Manikgarh, Bejjur, and others.
Related Concepts:
• Wildlife Protection Act, 1972: A key legislation in India aimed at protecting wildlife and their habitats through legal frameworks.
• Tiger Corridors: Essential for genetic diversity and movement of tigers between fragmented habitats, reducing human-wildlife conflict.
• Kawal Tiger Reserve: A significant tiger habitat in Telangana, known for its rich biodiversity.
• Tadoba-Andhari Tiger Reserve: One of Maharashtra's largest and oldest tiger reserves, playing a vital role in tiger conservation.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('आसिफाबाद टायगर कॉरिडॉर') आणि पर्याय 2 ('कुमराम भीम संवर्धन राखीव') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Asifabad Tiger Corridor') with Option 2 ('Kumram Bheem Conservation Reserve'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'कुमराम भीम संवर्धन राखीव'. Maharashtra & State Affairsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Kumram Bheem Conservation Reserve' as the core identifier for Maharashtra & State Affairs.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('कवाल-ताडोबा-अंधारी व्याघ्र संवर्धन क्षेत्र'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कुमराम भीम संवर्धन राखीव' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('आसिफाबाद टायगर कॉरिडॉर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कुमराम भीम संवर्धन राखीव' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('ताडोबा वन्यजीव कॉरिडॉर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कुमराम भीम संवर्धन राखीव' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('कुमराम भीम संवर्धन राखीव') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Kawal-Tadoba-Andhari Tiger Conservation Zone'): Incorrect. As per official verified records, 'Kumram Bheem Conservation Reserve' is the valid fact.
• Option 3 ('Asifabad Tiger Corridor'): Incorrect. As per official verified records, 'Kumram Bheem Conservation Reserve' is the valid fact.
• Option 4 ('Tadoba Wildlife Corridor'): Incorrect. As per official verified records, 'Kumram Bheem Conservation Reserve' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Kumram Bheem Conservation Reserve').