योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे.
In News
• इस्रायलसोबत वाढत्या तणावामुळे इराणमधून भारतीय नागरिकांना बाहेर काढण्यासाठी भारताने जून 2025 मध्ये ऑपरेशन सिंधू सुरू केले.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• ऑपरेशन गंगा - फेब्रुवारी 2022 मध्ये रशिया-युक्रेन युद्धाच्या सुरुवातीदरम्यान हजारो भारतीय नागरिकांना, प्रामुख्याने विद्यार्थ्यांना बाहेर काढण्यासाठी सुरू करण्यात आले. म्हणून, I-A योग्य आहे.
• ऑपरेशन कावेरी - अंतर्गत सशस्त्र संघर्षादरम्यान सुदानमधून भारतीयांना बाहेर काढण्यासाठी एप्रिल 2023 मध्ये सुरू करण्यात आले. म्हणून, II–B योग्य आहे.
• ऑपरेशन अजय - इस्रायल आणि हमासमधील संघर्षादरम्यान इस्रायलमधून भारतीय नागरिकांना बाहेर काढण्यासाठी ऑक्टोबर 2023 मध्ये सुरू करण्यात आले. म्हणून, III-C योग्य आहे.
• ऑपरेशन सिंधू - जून 2025 मध्ये इराणमधून 6,000 विद्यार्थ्यांसह 10,000 हून अधिक भारतीयांना मदत करण्यासाठी सुरू करण्यात आले, ज्यांचे पहिले निर्वासित आर्मेनियाला गेले. म्हणून, IV-D योग्य आहे.
पूरक माहिती:
• भारत सरकारने समन्वयासाठी तेहरान आणि येरेवनमध्ये 24×7 नियंत्रण कक्ष आणि आपत्कालीन हेल्पलाइन स्थापन केल्या.
• आंतरराष्ट्रीय संकटांच्या काळात आपल्या डायस्पोराचे संरक्षण करण्यासाठी भारताच्या सक्रिय परराष्ट्र धोरणाचा हे ऑपरेशन्स भाग आहेत.
The correct answer is option 4.
In News
• India launched Operation Sindhu in June 2025 to evacuate Indian nationals from Iran due to rising tensions with Israel.
Explanation & Key Takeaways:
• Operation Ganga – Launched in February 2022 during the outbreak of the Russia-Ukraine war to evacuate thousands of Indian citizens, primarily students. Hence, I–A is correct.
• Operation Kaveri – Launched in April 2023 for the evacuation of Indians from Sudan amidst internal armed conflict. Hence, II–B is correct.
• Operation Ajay – Initiated in October 2023 to evacuate Indian nationals from Israel during the conflict between Israel and Hamas. Hence, III–C is correct.
• Operation Sindhu – Started in June 2025 to assist more than 10,000 Indians, including 6,000 students, from Iran, with the first evacuees moved to Armenia. Hence, IV–D is correct.
Related Concepts:
• The Indian government established a 24×7 control room and emergency helplines in Tehran and Yerevan for coordination.
• These operations are part of India's proactive foreign policy to protect its diaspora during international crises.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('I–C, II–D, III–A, IV–B') आणि पर्याय 4 ('I-A, II-B, III-C, IV-D') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('I–C, II–D, III–A, IV–B') with Option 4 ('I–A, II–B, III–C, IV–D'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'I-A, II-B, III-C, IV-D'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'I–A, II–B, III–C, IV–D' as the core identifier for Science, Technology & Space Missions.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('I–C, II–D, III–A, IV–B'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I-A, II-B, III-C, IV-D' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('I–B, II–A, III–D, IV–C'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I-A, II-B, III-C, IV-D' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('I-A, II-D, III-C, IV-B'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'I-A, II-B, III-C, IV-D' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('I-A, II-B, III-C, IV-D') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('I–C, II–D, III–A, IV–B'): Incorrect. As per official verified records, 'I–A, II–B, III–C, IV–D' is the valid fact.
• Option 2 ('I–B, II–A, III–D, IV–C'): Incorrect. As per official verified records, 'I–A, II–B, III–C, IV–D' is the valid fact.
• Option 3 ('I–A, II–D, III–C, IV–B'): Incorrect. As per official verified records, 'I–A, II–B, III–C, IV–D' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('I–A, II–B, III–C, IV–D').