MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

नुकतेच चर्चेत असलेले, "ब्लॅक मास रिकव्हरी टेक्नॉलॉजी", प्रामुख्याने संबंधित आहे:

"Black Mass Recovery Technology", recently in the news, is primarily associated with:

पर्याय (Options):
A

जैवइंधन उत्पादनासाठी शैवालपासून तेल काढणे

B

कचऱ्यापासून दुर्मिळ मृदा मूलद्रव्यांचे पृथक्करण करणे

C

महानगरपालिकेच्या घनकचऱ्याचे बायोचरमध्ये रूपांतर करणे

D

कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून बॅटरी-ग्रेड धातूंची पुनर्प्राप्ती करणे

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
पर्याय 4 योग्य आहे. In News • विज्ञान व तंत्रज्ञान विभागाअंतर्गत तंत्रज्ञान विकास मंडळाने (TDB) स्वदेशी ब्लॅक मास रिकव्हरी तंत्रज्ञानाच्या व्यावसायीकरणासाठी निधी दिला आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • ब्लॅक मास रिकव्हरी टेक्नॉलॉजीमुळे बॅटरी-ग्रेड लिथियम, कोबाल्ट, निकेल आणि मॅंगनीज हे कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून काढता येतात. • म्हणून, पर्याय 4 योग्य आहे. • हे 97-99% पुनर्प्राप्ती कार्यक्षमतेसह दुहेरी-मोड (ओला आणि कोरडा) प्रक्रिया वापरते आणि पूर्णपणे स्वदेशी विकसित आहे. • काढून घेतलेले साहित्य जागतिक मानकांची पूर्तता करते, देशांतर्गत वापर आणि निर्यातीला समर्थन देते, तसेच आयात केलेल्या खनिजांवरील अवलंबित्व कमी करते. पूरक माहिती: • "ब्लॅक मास" म्हणजे वापरलेल्या लिथियम-आयन बॅटरीचे तुकडे केल्यानंतर मिळणारे गडद दाणेदार अवशेष, ज्यामध्ये नवीन बॅटरी तयार करण्यासाठी, विशेषतः EV आणि ऊर्जा साठवणुकीसाठी आवश्यक असलेले मौल्यवान धातू असतात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('जैवइंधन उत्पादनासाठी शैवालपासून तेल काढणे') आणि पर्याय 4 ('कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून बॅटरी-ग्रेड धातूंची पुनर्प्राप्ती करणे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून बॅटरी-ग्रेड धातूंची पुनर्प्राप्ती करणे'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('जैवइंधन उत्पादनासाठी शैवालपासून तेल काढणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून बॅटरी-ग्रेड धातूंची पुनर्प्राप्ती करणे' हे ठरते. • पर्याय 2 ('ई-कचऱ्यापासून दुर्मिळ मृदा मूलद्रव्यांचे पृथक्करण करणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून बॅटरी-ग्रेड धातूंची पुनर्प्राप्ती करणे' हे ठरते. • पर्याय 3 ('महानगरपालिकेच्या घनकचऱ्याचे बायोचरमध्ये रूपांतर करणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून बॅटरी-ग्रेड धातूंची पुनर्प्राप्ती करणे' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('कालबाह्य लिथियम-आयन बॅटरीमधून बॅटरी-ग्रेड धातूंची पुनर्प्राप्ती करणे') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?