MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जागतिक आरोग्य संघटनेने सादर केलेल्या MPOWER फ्रेमवर्कचे उद्दिष्ट आहे:

The MPOWER Framework, introduced by the World Health Organization, aims to:

पर्याय (Options):
A

धूम्रपान कमी करण्यासाठी पर्यायी तंबाखू उत्पादनांचा वापर करण्यास प्रोत्साहन देणे.

B

देशांना तंबाखूची मागणी कमी करण्यास मदत करण्यासाठी उपाययोजनांचा एक संच प्रदान करणे.

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

आर्थिकदृष्ट्या सक्षम पर्यायांमध्ये तंबाखू उत्पादकांना पाठिंबा देणे.

D

धूम्रपानाच्या सवयी सोडण्यासाठी औषध उद्योगाच्या भूमिकेचे नियमन करणे.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
पर्याय 2 योग्य आहे. In News • भारतातील तंबाखूच्या कमी किमतींमुळे WHO च्या MPOWER फ्रेमवर्कची प्रभावीता कमी झाली आहे, कारण परवडणारी क्षमता तंबाखू नियंत्रण प्रयत्नांना कमकुवत करते आणि तंबाखूशी संबंधित कर्करोग कमी करण्यास अडथळा आणते. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • MPOWER फ्रेमवर्कमध्ये जगभरातील तंबाखूची मागणी कमी करण्यासाठी सहा उच्च-प्रभावी, किफायतशीर उपायांचा समावेश आहे. म्हणून, पर्याय B योग्य आहे. • सदर उपाययोजनांमध्ये तंबाखूच्या वापरावर लक्ष ठेवणे, धूम्रपानापासून लोकांचे संरक्षण करणे, सोडवण्यास मदत करणे, धोक्यांबद्दल चेतावणी देणे, जाहिरातींवर बंदी घालणे आणि तंबाखूवरील कर वाढवणे यांचा समावेश आहे. • हा फ्रेमवर्क, WHO फ्रेमवर्क कन्व्हेन्शन ऑन टोबॅको कंट्रोल (WHO FCTC) शी सुसंगत आहे, जो पहिला जागतिक सार्वजनिक आरोग्य करार आहे. • 180 हून अधिक देशांनी WHO FCTC ला मान्यता दिली आहे, ज्यामध्ये व्यापक तंबाखू नियंत्रण धोरणांचा समावेश आहे. पूरक माहिती: • MPOWER उपाययोजना, WHO FCTC ची उद्दिष्टे पूर्ण करण्यासाठी तंबाखू नियंत्रण धोरणे लागू करण्यात सरकारांना मदत करतात. • सार्वजनिक आरोग्याचे रक्षण करण्यासाठी मागणी कमी करणे आणि पुरवठा नियंत्रण उपाय यावर या चौकटीत भर देण्यात आला आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('आर्थिकदृष्ट्या सक्षम पर्यायांमध्ये तंबाखू उत्पादकांना पाठिंबा देणे.') आणि पर्याय 2 ('देशांना तंबाखूची मागणी कमी करण्यास मदत करण्यासाठी उपाययोजनांचा एक संच प्रदान करणे.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'देशांना तंबाखूची मागणी कमी करण्यास मदत करण्यासाठी उपाययोजनांचा एक संच प्रदान करणे.'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('धूम्रपान कमी करण्यासाठी पर्यायी तंबाखू उत्पादनांचा वापर करण्यास प्रोत्साहन देणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'देशांना तंबाखूची मागणी कमी करण्यास मदत करण्यासाठी उपाययोजनांचा एक संच प्रदान करणे.' हे ठरते. • पर्याय 3 ('आर्थिकदृष्ट्या सक्षम पर्यायांमध्ये तंबाखू उत्पादकांना पाठिंबा देणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'देशांना तंबाखूची मागणी कमी करण्यास मदत करण्यासाठी उपाययोजनांचा एक संच प्रदान करणे.' हे ठरते. • पर्याय 4 ('धूम्रपानाच्या सवयी सोडण्यासाठी औषध उद्योगाच्या भूमिकेचे नियमन करणे.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'देशांना तंबाखूची मागणी कमी करण्यास मदत करण्यासाठी उपाययोजनांचा एक संच प्रदान करणे.' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('देशांना तंबाखूची मागणी कमी करण्यास मदत करण्यासाठी उपाययोजनांचा एक संच प्रदान करणे.') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?