MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

बालकांमध्ये पुढीलपैकी कोणत्या कार्यासाठी जीवनसत्त्व B9 (फोलेट) आवश्यक आहे?

Vitamin B9 (Folate) is essential for which of the following functions in children?

पर्याय (Options):
A

रक्तातील साखरेच्या पातळीचे नियमन करणे

B

स्वादुपिंडात इन्सुलिनचे उत्पादन करणे

C

हाडांमध्ये कॅल्शियम शोषण वाढवणे

D

लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि निरोगी पेशींची वाढ करणे

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
पर्याय 4 योग्य आहे. In News • अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (AIIMS) च्या अलीकडील अभ्यासात असे आढळून आले आहे की, उत्तर भारतातील सरकारी शाळांमधील शहरी किशोरवयीन बालकांपैकी जवळपास 41% फोलेट (जीवनसत्त्व B9) च्या कमतरतेने ग्रस्त आहेत, ज्यामुळे त्यांच्या वाढीवर आणि विकासावर प्रतिकूल परिणाम होऊ शकतो. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • लाल रक्तपेशींच्या निर्मितीसाठी आणि निरोगी पेशींच्या वाढीसाठी आणि कार्यासाठी, विशेषतः बालपणीच्या विकासादरम्यान, फोलेट अत्यंत महत्वाचे आहे. म्हणून, पर्याय D योग्य आहे. • हे DNA व RNA संश्लेषण आणि दुरुस्तीमध्ये सहभागी आहे, जे अनुवांशिक सामग्री आणि पेशींच्या कार्यासाठी महत्वाचे आहे. • फोलेटच्या अभावामुळे लाल रक्तपेशींची कमतरता झाल्यास अशक्तपणा येऊ शकतो. • नैसर्गिक स्रोतांमध्ये हिरव्या पालेभाज्या, शेंगा, लिंबूवर्गीय फळे, काजू, संपूर्ण धान्य आणि फोर्टीफाईड तृणधान्ये यांचा समावेश आहे. • फोलेट हे जलविद्राव्य असून शरीरातील ऑक्सिजन वहनासाठी आवश्यक आहे. पूरक माहिती: • फोलेटची कमतरता सामान्यतः असंतुलित आहारामुळे उद्भवते, ज्यामध्ये फोलेटयुक्त पदार्थ नसतात. • फोलेट शरीरात जीवनसत्त्वे B6 आणि B12 सोबत कार्य करते. या जीवनसत्त्वांच्या अभावावर उपचार करण्यासाठी फोलेट सप्लिमेंटेशनचा वापर केला जातो.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('रक्तातील साखरेच्या पातळीचे नियमन करणे') आणि पर्याय 4 ('लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि निरोगी पेशींची वाढ करणे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि निरोगी पेशींची वाढ करणे'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('रक्तातील साखरेच्या पातळीचे नियमन करणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि निरोगी पेशींची वाढ करणे' हे ठरते. • पर्याय 2 ('स्वादुपिंडात इन्सुलिनचे उत्पादन करणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि निरोगी पेशींची वाढ करणे' हे ठरते. • पर्याय 3 ('हाडांमध्ये कॅल्शियम शोषण वाढवणे'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि निरोगी पेशींची वाढ करणे' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि निरोगी पेशींची वाढ करणे') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 08

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?