सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
पर्याय B योग्य आहे.
In News
• राष्ट्रीय इम्युनोहेमॅटोलॉजी संस्थेने हिमोफिलिया A आणि वॉन विलेब्रँड रोगाचे जलद निदान करण्यासाठी स्वदेशी पद्धतीने एक साधे आणि परवडणारे पॉइंट-ऑफ-केअर चाचणी किट विकसित केले आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• हिमोफिलिया A हा एक अनुवंशिक रक्तस्त्राव विकार आहे, जो क्लोटिंग फॅक्टर VIII च्या कमतरतेमुळे होतो, ज्यामुळे दीर्घकाळ किंवा आपोआप रक्तस्त्राव होतो. म्हणून, पर्याय 2 योग्य आहे.
• हे प्लेटलेट काउंट (A), ऑटोइम्यून रोग (C) किंवा बॅक्टेरियाच्या संसर्गाशी (D) संबंधित नाही. म्हणून, पर्याय 1, 3 आणि 4 अयोग्य आहेत.
पूरक माहिती:
• परिवर्तित जनुक असलेल्या पुरुषांमध्ये सामान्यतः लक्षणे दिसून येतात, तर महिला सहसा वाहक असतात.
• फॅक्टर VIII रिप्लेसमेंट थेरपी हा मानक उपचार आहे.
• यामुळे, इतर लक्षणांसह सांधे, जठरांत्र आणि मूत्रमार्गात रक्तस्त्राव होऊ शकतो.
The correct answer is option B.
In News
• The National Institute of Immunohaematology has indigenously developed a simple and affordable point-of-care test kit for early diagnosis of Haemophilia A and Von Willebrand Disease.
Explanation & Key Takeaways:
• Haemophilia A is a hereditary bleeding disorder caused by a deficiency of clotting factor VIII, leading to prolonged or spontaneous bleeding. Hence, option 2 is correct.
• It is not related to platelet count (A), autoimmune diseases (C), or bacterial infections (D). Hence, options 1, 3, and 4 are incorrect.
Related Concepts:
• Men with the altered gene typically show symptoms, while women are usually carriers.
• The standard treatment is factor VIII replacement therapy.
• It can lead to bleeding in joints, gastrointestinal and urinary tracts, among other symptoms.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('मज्जासंस्थेवर परिणाम करणारा एक स्वयंप्रतिकार रोग') आणि पर्याय 2 ('रक्त गोठण्याच्या फॅक्टर VIII च्या कमतरतेमुळे होणारा एक आनुवंशिक रक्त विकार') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('An autoimmune disease affecting the nervous system.') with Option 2 ('A hereditary blood disorder caused by the deficiency of clotting factor VIII.'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'रक्त गोठण्याच्या फॅक्टर VIII च्या कमतरतेमुळे होणारा एक आनुवंशिक रक्त विकार'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'A hereditary blood disorder caused by the deficiency of clotting factor VIII.' as the core identifier for Science, Technology & Space Missions.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('प्लेटलेटची संख्या कमी झाल्याने होणारा एक दुर्मिळ अनुवांशिक विकार'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'रक्त गोठण्याच्या फॅक्टर VIII च्या कमतरतेमुळे होणारा एक आनुवंशिक रक्त विकार' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('मज्जासंस्थेवर परिणाम करणारा एक स्वयंप्रतिकार रोग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'रक्त गोठण्याच्या फॅक्टर VIII च्या कमतरतेमुळे होणारा एक आनुवंशिक रक्त विकार' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('तीव्र जठरांत्र रक्तस्त्रावास कारणीभूत एक जिवाणू संसर्ग'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'रक्त गोठण्याच्या फॅक्टर VIII च्या कमतरतेमुळे होणारा एक आनुवंशिक रक्त विकार' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('रक्त गोठण्याच्या फॅक्टर VIII च्या कमतरतेमुळे होणारा एक आनुवंशिक रक्त विकार') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('A rare genetic disorder characterized by low platelet count.'): Incorrect. As per official verified records, 'A hereditary blood disorder caused by the deficiency of clotting factor VIII.' is the valid fact.
• Option 3 ('An autoimmune disease affecting the nervous system.'): Incorrect. As per official verified records, 'A hereditary blood disorder caused by the deficiency of clotting factor VIII.' is the valid fact.
• Option 4 ('A bacterial infection causing acute gastrointestinal bleeding.'): Incorrect. As per official verified records, 'A hereditary blood disorder caused by the deficiency of clotting factor VIII.' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('A hereditary blood disorder caused by the deficiency of clotting factor VIII.').