सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर हिमाचल प्रदेश आहे.
In News
• आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन (ILD) 2025 च्या समारंभात घोषित केल्याप्रमाणे, हिमाचल प्रदेश हे भारतातील पाचवे पूर्ण साक्षर राज्य/केंद्रशासित प्रदेश बनले.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• हिमाचल प्रदेश हे त्रिपुरा, मिझोरम, गोवा आणि लडाख या राज्यांसह भारतातील पाचवे पूर्ण साक्षर राज्य/केंद्रशासित प्रदेश बनले.
• "डिजिटल युगात साक्षरतेला प्रोत्साहन देणे" या थीमसह आंतरराष्ट्रीय साक्षरता दिन 2025 रोजी साक्षरतेचा टप्पा साजरा करण्यात आला.
• भारताचा साक्षरता दर 2011 मध्ये 74% वरून 2023-24 मध्ये 80.9% पर्यंत वाढला आहे, जो लक्षणीय प्रगती दर्शवितो.
• उल्लास नव भारत साक्षरता कार्यक्रम हा साक्षरतेला चालना देण्यासाठी एक प्रमुख उपक्रम आहे, ज्याद्वारे ३ कोटींहून अधिक विद्यार्थ्यांची नोंदणी झाली आहे.
पूरक माहिती:
• उल्लास नव भारत साक्षरता कार्यक्रम
• एक देशव्यापी साक्षरता कार्यक्रम ज्याने लाखो शिकणारे आणि स्वयंसेवक नोंदणीकृत केले आहेत, जे 26 भारतीय भाषांमध्ये शिक्षण प्रदान करतात.
• डिजिटल साक्षरता
• डिजिटल साक्षरता ही भारतातील साक्षरता चळवळीचा एक आवश्यक भाग बनली आहे, ज्यामुळे शिक्षण साहित्य आणि कौशल्य विकासाची सुविधा उपलब्ध होते.
• पंतप्रधानांचे व्हिजन
• पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी शिक्षण हा सभ्यतेचा पाया आहे यावर भर दिला आणि सार्वत्रिक साक्षरतेसाठी सतत प्रयत्न करण्याचे आवाहन केले.
The correct answer is Himachal Pradesh.
In News
• Himachal Pradesh became the 5th fully literate State/UT in India, as announced during the International Literacy Day (ILD) 2025 celebrations.
Explanation & Key Takeaways:
• Himachal Pradesh joined Tripura, Mizoram, Goa, and Ladakh as the fifth fully literate state/UT in India.
• The literacy milestone was celebrated on International Literacy Day 2025 with the theme "Promoting Literacy in the Digital Era".
• India's literacy rate has increased from 74% in 2011 to 80.9% in 2023–24, marking significant progress.
• The ULLAS Nav Bharat Saaksharta Karyakram has been a major initiative for promoting literacy, enrolling over 3 crore learners.
Related Concepts:
• ULLAS Nav Bharat Saaksharta Karyakram
• A nationwide literacy program that has enrolled millions of learners and volunteers, providing learning in 26 Indian languages.
• Digital Literacy
• Digital literacy has become an essential part of the literacy movement in India, facilitating access to learning materials and skills development.
• Prime Minister’s Vision
• Prime Minister Narendra Modi emphasized education as the foundation of civilization and urged continuous efforts towards universal literacy.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('उत्तराखंड') आणि पर्याय 2 ('हिमाचल प्रदेश') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('Uttarakhand') with Option 2 ('Himachal Pradesh'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'हिमाचल प्रदेश'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Himachal Pradesh' as the core identifier for Science, Technology & Space Missions.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('अरुणाचल प्रदेश'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हिमाचल प्रदेश' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('उत्तराखंड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हिमाचल प्रदेश' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('पुडुचेरी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हिमाचल प्रदेश' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('हिमाचल प्रदेश') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Arunachal Pradesh'): Incorrect. As per official verified records, 'Himachal Pradesh' is the valid fact.
• Option 3 ('Uttarakhand'): Incorrect. As per official verified records, 'Himachal Pradesh' is the valid fact.
• Option 4 ('Puducherry'): Incorrect. As per official verified records, 'Himachal Pradesh' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Himachal Pradesh').