MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

‘माघ मेळा २०२६’ दरवर्षी प्रयागराजमध्ये कोणत्या काळात आयोजित केला जातो?

‘Magh Mela 2026’ is celebrated annually in Prayagraj during which period?

पर्याय (Options):
A

पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

मकर संक्रांती ते होळी

C

दिवाळी ते कार्तिक पौर्णिमा

D

छठ पूजेपासून माघ पौर्णिमेपर्यंत

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर आहे पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत. In News • ‘माघ मेळा २०२६’ प्रयागराजमध्ये सुरू झाला, जो दरवर्षी संगमच्या काठावर पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत आयोजित केला जातो, ज्यामुळे भक्तगणांना विधीवत स्नान आणि दानधर्मासाठी आकर्षित केले जाते. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • माघ मेळा प्रयागराजमध्ये गंगा, यमुना आणि सरस्वतीच्या संगमाच्या काठावर साजरा केला जातो. • भक्त कल्पवास करतात, नदीच्या काठावर साधे जीवन जगतात, ध्यान करतात, ब्रह्म मुहूर्तावर स्नान करतात, जप करतात आणि दानधर्म करतात. • तीन नद्यांच्या संगमाच्या पवित्रतेमुळे हा उत्सव आध्यात्मिक प्रथा वाढवतो. • माघ महिन्यात दरवर्षी आयोजित केला जाणारा हा भारतातील सर्वात मोठ्या धार्मिक मेळाव्यांपैकी एक आहे. पूरक माहिती: • प्रयागराजचे महत्त्व • पूर्वी अलाहाबाद म्हणून ओळखले जाणारे, उत्तर प्रदेशात स्थित. • गंगा, यमुना आणि पौराणिक सरस्वतीचा त्रिवेणी संगम येथे आहे. • कल्पवास पद्धती • भक्त एक महिना नदीच्या काठावर अत्यंत साधे जीवन जगण्याची शपथ घेतात. • त्यात पहाटे स्नान, ध्यान, जप आणि दानधर्म यांचा समावेश होतो. • वेळ • हिंदू माघ महिन्यात (जानेवारी-फेब्रुवारी) येतो. • पौष पौर्णिमेपासून सुरू होऊन महाशिवरात्रीपर्यंत चालतो. • धार्मिक महत्त्व • संगमावर स्नान केल्याने पापांपासून मुक्ती मिळते आणि आध्यात्मिक योग्यता वाढते, असा समज आहे. • मेळ्यादरम्यान दिलेले दान आणि धर्म अत्यंत पुण्यकारक मानले जातात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('मकर संक्रांती ते होळी') आणि पर्याय 1 ('पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('मकर संक्रांती ते होळी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत' हे ठरते. • पर्याय 3 ('दिवाळी ते कार्तिक पौर्णिमा'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत' हे ठरते. • पर्याय 4 ('छठ पूजेपासून माघ पौर्णिमेपर्यंत'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('पौष पौर्णिमेपासून महाशिवरात्रीपर्यंत') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?