MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

राष्ट्रीय सुपरकॉम्प्युटिंग मिशन अंतर्गत नुकत्याच सुरू झालेल्या परम प्रवेगा या सुपर कॉम्प्युटरची क्षमता किती आहे?

What is the capacity of the recently commissioned supercomputer Param Pravega under the National Supercomputing Mission?

पर्याय (Options):
A

3 पेटाफ्लॉप्स

B

3 पेटाफ्लॉप्स

C

3 पेटाफ्लॉप्स

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

3 पेटाफ्लॉप्स

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर 3.3 पेटाफ्लॉप्स आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • अलीकडेच, भारतीय विज्ञान संस्था (IISc) बेंगळुरूने 'परम प्रवेगा' हा सुपर कॉम्प्युटर स्थापित केला आहे. • त्याची सुपरकंप्युटिंग क्षमता 3.3 पेटाफ्लॉप्स आहे. • हे सरकारच्या राष्ट्रीय सुपरकॉम्प्युटिंग मिशन अंतर्गत स्थापित केले गेले आहे. • भारतातील पहिला सुपर कॉम्प्युटर परम 8000 होता. • परम शिवाय, स्वदेशी बनावटीचा पहिला सुपर कॉम्प्युटर, IIT (BHU) मध्ये स्थापित करण्यात आला, त्यानंतर IIT-खरगपूर, IISER, पुणे, JNCASR, बेंगळुरू आणि IIT कानपूर येथे अनुक्रमे परम शक्ती, परम ब्रह्मा, परम युक्ती, परम संगणक स्थापित केले. • 2020 मध्ये, PARAM सिद्धी, उच्च-कार्यक्षमता संगणन-कृत्रिम बुद्धिमत्ता (HPC-AI) सुपर कॉम्प्युटरने जगातील शीर्ष 500 सर्वात शक्तिशाली सुपरकॉम्प्युटर प्रणालींमध्ये 62 वे जागतिक क्रमवारी प्राप्त केली. महत्त्वाची टीप: • पेटाफ्लॉप हे सुपर कॉम्प्युटरच्या प्रक्रियेच्या गतीचे मोजमाप आहे. • हे प्रति सेकंद हजार ट्रिलियन फ्लोटिंग-पॉइंट संचालने म्हणून व्यक्त केले जाऊ शकते. • FLOPS (फ्लोटिंग-पॉइंट ऑपरेशन्स प्रति सेकंद) सामान्यत: संगणकाच्या प्रोसेसरची कार्यक्षमता मोजण्यासाठी वापरली जातात. • सुपरकॉम्प्युटर हे प्रामुख्याने अशा उद्योगांमध्ये आणि संस्थांमध्ये वापरण्यासाठी संरचित केलेले आहेत ज्यांना मोठ्या संगणकीय शक्तीची आवश्यकता असते. • उदाहरणार्थ हवामान अंदाज, वैज्ञानिक संशोधन, बुद्धिमत्ता गोळा करणे आणि विश्लेषण, डेटा मायनिंग इ. • चीनकडे सुपर कॉम्प्युटरची सर्वाधिक संख्या आहे आणि ते जगातील अव्वल स्थान कायम राखतात, त्यानंतर अमेरिका, जपान, फ्रान्स, जर्मनी, नेदरलँड, आयर्लंड आणि युनायटेड किंगडम यांचा क्रमांक लागतो. पूरक माहिती: • राष्ट्रीय सुपरकॉम्प्युटिंग मिशन • 2015 मध्ये, संशोधन क्षमता आणि क्षमता वाढविण्यासाठी राष्ट्रीय सुपरकॉम्प्युटिंग मिशन सुरू करण्यात आले. • नॅशनल नॉलेज नेटवर्क (NKN) पाठीचा कणा म्हणून सुपरकॉम्प्युटिंग ग्रिड तयार करणे. • NKN प्रकल्पाचे उद्दिष्ट एक मजबूत आणि मजबूत भारतीय नेटवर्क स्थापित करणे आहे जे सुरक्षित आणि विश्वासार्ह कनेक्टिव्हिटी प्रदान करण्यास सक्षम असेल. • हे सरकारच्या 'डिजिटल इंडिया' आणि 'मेक इन इंडिया' उपक्रमांच्या दृष्टीकोनाचे समर्थन करते. • विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विभाग (DST) आणि इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालय (MeitY) द्वारे या मिशनचे संयुक्तपणे संचालन केले जात आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('3 पेटाफ्लॉप्स') आणि पर्याय 3 ('3 पेटाफ्लॉप्स') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — '3 पेटाफ्लॉप्स'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('3 पेटाफ्लॉप्स'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '3 पेटाफ्लॉप्स' हे ठरते. • पर्याय 2 ('3 पेटाफ्लॉप्स'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '3 पेटाफ्लॉप्स' हे ठरते. • पर्याय 4 ('3 पेटाफ्लॉप्स'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '3 पेटाफ्लॉप्स' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('3 पेटाफ्लॉप्स') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?