सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर दिल्ली मेट्रो आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• 1990 मध्ये, पहिली सेल्फ-प्रिंटिंग तिकीट मशीन (SPTM) नवी दिल्लीत सुरू करण्यात आली.
• नवी दिल्ली रेल्वे स्थानकाने जगातील सर्वात मोठी रूट रिले इंटरलॉकिंग सिस्टीम असल्याबद्दल गिनीज बुक ऑफ रेकॉर्डमध्ये स्थान मिळवले आहे.
• दिल्लीतील हजरत निजामुद्दीन स्थानकावर उत्तर रेल्वेने स्वयंचलित ट्रेन वॉशिंग सिस्टीम बसवली.
• सरकारचे हे पाऊल किमान प्रमाणात पाणी, साबण आणि जंतुनाशकांना प्रोत्साहन देते आणि ते पर्यावरणास अनुकूल आहे. यामुळे दररोज 1,24,000 लिटर पाण्याची बचत होणार असून भविष्यात आणखी डेपो बांधले जातील, असे सांगण्यात आले.
• केंद्र सरकारने ₹5,000 कोटींच्या अंदाजे खर्चात सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी पद्धतीने नवी दिल्ली रेल्वे स्थानकाचा पुनर्विकास हाती घेतला आहे.
• प्रस्तावित सुविधांमध्ये गर्दी-मुक्त गैर-विरोधी प्रवेश/बाहेर पडणे, प्रवाशांचे आगमन/निर्गमन इत्यादी.
• भारतीय रेल्वे बद्दल:
• स्थापना - 16 एप्रिल 1853.
• मुख्यालय - नवी दिल्ली
• मंत्री - पियुष गोयल
• रेल्वे बोर्डाचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी - सुनीत शर्मा
The correct answer is Delhi Metro.
Explanation & Key Takeaways:
• In 1990, the first self-printing ticket machine (SPTM) was introduced in New Delhi.
• The New Delhi Railway Station has secured a place in the Guinness Book of Records for having the world’s largest Route Relay Interlocking System.
• An automatic train washing system was installed by Northern Railways at Hazrat Nizamuddin station in Delhi.
• This move of govt promotes a minimum quantity of water, soap and disinfectants and is eco-friendly. It is said that this would save 1,24,000 litres of water per day and more depots will be constructed in the future.
• The central government has taken up redevelopment of the New Delhi railway station on Public-Private Partnership mode at an estimated cost of ₹5,000 crores.
• The facilities proposed include congestion-free non-conflicting entry/exit to the premises, segregation of arrival/departure of passengers, etc.
• About Indian Railways:
• Founded - on 16 April 1853.
• Headquarters - New Delhi
• Minister - Ashwini Vaishnaw
• CEO of Railways board - Shri Anil Kumar Lahoti
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('कोलकाता') आणि पर्याय 1 ('नवी दिल्ली') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 2 ('Kolkata') with Option 1 ('New Delhi'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'नवी दिल्ली'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'New Delhi' as the core identifier for Science, Technology & Space Missions.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 2 ('कोलकाता'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नवी दिल्ली' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('चेन्नई'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नवी दिल्ली' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('बेंगळुरू'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नवी दिल्ली' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('नवी दिल्ली') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 2 ('Kolkata'): Incorrect. As per official verified records, 'New Delhi' is the valid fact.
• Option 3 ('Chennai'): Incorrect. As per official verified records, 'New Delhi' is the valid fact.
• Option 4 ('Bengaluru'): Incorrect. As per official verified records, 'New Delhi' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 1 ('New Delhi').