MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

भारताचे स्वावलंबन आणि सागरी वर्चस्व वाढवण्याच्या उद्देशाने गुजरातमधील भावनगर येथे झालेल्या 'समुद्र से समृद्धी' कार्यक्रमात पंतप्रधान मोदींनी कोणत्या उपक्रमावर प्रकाश टाकला?

Which initiative was highlighted by Prime Minister Modi during the ‘Samudra se Samriddhi’ event in Bhavnagar, Gujarat, aimed at boosting India's self-reliance and maritime dominance?

पर्याय (Options):
A

एक राष्ट्र, एक कर उपक्रम

B

सागरी व्यापारासाठी डिजिटल इंडिया

C

राष्ट्रीय सौर ऊर्जा योजना

D

जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर म्हणजे जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा . In News • पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 'समुद्र से समृद्धी' कार्यक्रमादरम्यान "जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा" वर भर दिला, ज्यामुळे भारताच्या जहाजबांधणी क्षेत्रात परिवर्तन घडवून आणण्यासाठी मोठ्या जहाजांना अधिकृत पायाभूत सुविधा बनवण्यात आल्या. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • मोठ्या जहाजांना पायाभूत सुविधांचा दर्जा देण्यात आला जेणेकरून वित्तपुरवठा वाढेल आणि परदेशी जहाजांवरील अवलंबित्व कमी होईल. • व्यापार सुलभ करण्यासाठी आणि सागरी क्षेत्राचे डिजिटलायझेशन करण्यासाठी पंतप्रधान मोदींनी "एक राष्ट्र, एक दस्तऐवज" आणि "एक राष्ट्र, एक बंदर प्रक्रिया" सारखे उपक्रम सुरू केले. • जहाजबांधणी आर्थिक मदत, तंत्रज्ञानाचा अवलंब आणि आधुनिक डिझाइन अपग्रेडसाठी ₹70,000 कोटींची गुंतवणूक वचनबद्ध होती. • उद्घाटन झालेल्या प्रमुख सागरी प्रकल्पांमध्ये मुंबई आंतरराष्ट्रीय क्रूझ टर्मिनल, नवीन कंटेनर टर्मिनल आणि पाटणा आणि वाराणसीमधील जहाज दुरुस्ती केंद्रांचा समावेश आहे. पूरक माहिती: • धोरणात्मक आणि आर्थिक प्रभाव • भारत दरवर्षी परदेशी शिपिंग सेवांवर सुमारे ₹6 लाख कोटी खर्च करतो, जो स्वावलंबीतेची गरज अधोरेखित करतो. • 2047 पर्यंत भारताचा जागतिक सागरी व्यापारातील वाटा तिप्पट करण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. • जहाजबांधणीत गुंतवलेल्या प्रत्येक ₹1 मधून ₹2 चा आर्थिक परतावा मिळतो, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधी निर्माण होतात. • गुजरातची भूमिका • गुजरातमधील बंदरे भारतातील एकूण मालवाहतुकीपैकी 40% मालवाहतूक करतात, ज्यामुळे ते सागरी व्यापाराचे एक महत्त्वाचे केंद्र बनले आहे. • प्रमुख सागरी प्रकल्प • वाढवन बंदर प्रकल्प (₹75,000 कोटी) आणि लोथल येथील राष्ट्रीय सागरी वारसा संकुल (₹4,500 कोटी) यांसारखे प्रकल्प भारताची सागरी क्षमता वाढवण्याचे उद्दिष्ट ठेवतात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('एक राष्ट्र, एक कर उपक्रम') आणि पर्याय 4 ('जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('एक राष्ट्र, एक कर उपक्रम'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा' हे ठरते. • पर्याय 2 ('सागरी व्यापारासाठी डिजिटल इंडिया'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा' हे ठरते. • पर्याय 3 ('राष्ट्रीय सौर ऊर्जा योजना'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('जहाजबांधणी पायाभूत सुविधा सुधारणा') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?