MPSC Test Logo mpsctest.in
Current Affairs Science, Technology & Space Missions FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

क्ष-किरणांचा शोध खालीलपैकी कोणाला लागला?

X-rays were discovered by who among the following?

पर्याय (Options):
A

अर्नेस्ट रुदरफोर्ड

B

जे.जे. थॉमसन

C

जेम्स चॅडविक

D

डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • विल्यम रॉन्टजेन हे भौतिकशास्त्राचे जर्मन प्राध्यापक होते. ते आज क्ष-किरण या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या तरंगलांबीच्या श्रेणीतील विद्युतचुंबकीय किरणोत्सर्गाचा शोध लावणारे पहिले व्यक्ती होते. • डब्ल्यू.सी. रॉन्टजेन यांनी कॅथोड किरणांवर प्रत्यक्ष काम करत असताना क्ष-किरणांचा शोध लावला. • क्ष-किरण हा विद्युतचुंबकीय किरणोत्सर्गाचा एक प्रकार आहे ज्यामध्ये 0.01 ते 10 नॅनोमीटर पर्यंत तरंगलांबी आणि 30 पेटाहर्ट्झ ते 30 एक्साहर्ट्झच्या श्रेणीत वारंवारता असते. क्ष-किरणांचे काही उपयोग : • क्ष-किरणांचा मुख्य उपयोग शरीराच्या आतील तुटलेल्या हाडांची तपासणी करण्यासाठी औषधात होतो. • क्ष-किरणांचा वापर कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करण्यासाठी देखील केला जाऊ शकतो. ग्राहक आणि सामानाची तपासणी करण्यासाठी विमानतळ, रेल्वे स्थानक आदी ठिकाणी सुरक्षा तपासणीत क्ष-किरणांचा वापर केला जातो. • स्पेक्ट्रोस्कोपीमध्ये आणि क्ष-किरण क्रिस्टलोग्राफीचा आधार म्हणून क्ष-किरण विवर्तन देखील खूप महत्वाचे आहे. पूरक माहिती: • अर्नेस्ट रुदरफोर्ड: अर्नेस्ट रुदरफोर्ड यांनी अणूच्या आण्विक संरचनेला गृहीत धरून अल्फा व बीटा किरणांचा शोध लावला आणि किरणोत्सर्गी ऱ्हासचे नियम सुचवले. त्यांना 1908 साली रसायनशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले. • जे.जे.थॉमसन: सर जोसेफ जॉन थॉमसन यांनी इलेक्ट्रॉनचा शोध लावला जो अवअणूकण आहे ज्याचा प्रथम शोध लागला. • 1906 मध्ये त्यांना भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक मिळाले. • जेम्स चॅडविक: चॅडविक यांनी न्यूट्रॉन या अप्रभावी अवअणुकणाचा शोध लावला ज्याचे वस्तुमान प्रोटॉनइतकेच असते. • 1932 साली चॅडविक यांनी युरेनियम 235 चे विखंडन व अणुबॉम्बच्या निर्मितीचा मार्ग तयार करून न्यूट्रॉनचे अस्तित्व सिद्ध केले.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('अर्नेस्ट रुदरफोर्ड') आणि पर्याय 4 ('डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('अर्नेस्ट रुदरफोर्ड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन' हे ठरते. • पर्याय 2 ('जे.जे. थॉमसन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('जेम्स चॅडविक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('डब्ल्यू.सी रॉन्टजेन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

भारताच्या लोकपालने 16 जानेवारी 2026 रोजी स्थापना दिवस साजरा केला. भारताच्या लोकपालासंबंधी खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये भारताचे पहिले मिथेनॉल ड्युअल-फ्यूल डिझेल इलेक्ट्रिक प्लॅटफॉर्म सप्लाय वेसल तयार करण्यासाठी कोणत्या दोन भारतीय संस्थांनी करार केला?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

बँक ऑफ बडोदाने 22 भाषांमध्ये ग्राहकांच्या संवादांना सुलभ करण्यासाठी सुरू केलेल्या AI-आधारित संवादात्मक व्यासपीठाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

मार्च 2026 मध्ये दूरसंचार विभागाने (DoT) 5G, AI आणि IoT वापरून स्केलेबल सोल्यूशन्स विकसित करण्यासाठी सुरू केलेल्या उपक्रमाचे नाव काय आहे?

Current Affairs MPSC सराव प्रश्न

पी. व्ही. सिंधू यांनी अशी कोणती भूमिका स्वीकारली आहे, ज्यामुळे त्यांना BWF परिषदेवर मतदानाचा हक्क मिळाला आहे?