योग्य उत्तर नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL) आहे.
In News
• नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL) ला नवरत्न दर्जा देण्यात आला आहे, जो आसामच्या तेल आणि वायू क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• NRL ला नवरत्न दर्जा मिळाला आहे.
• आसामचे मुख्यमंत्री हिमंता बिस्वा सरमा यांनी या घोषणेचे स्वागत केले.
• केंद्रीय पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंह पुरी यांनी NRL च्या कामगिरीचे आणि विकास प्रकल्पांचे कौतुक केले.
• दर्जामुळे विस्तारासाठी उच्च आर्थिक स्वायत्तता आणि गुंतवणुकीची लवचिकता मिळते.
पूरक माहिती:
• नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL)
• आसाममध्ये स्थित; तेल आणि वायू क्षेत्रातील एक महत्त्वाचा PSU.
• NREP अंतर्गत 3 ते 9 MMTPA पर्यंत मोठे विस्तार होत आहे.
• प्रमोटर: ऑइल इंडिया लिमिटेड; भागीदार: इंजिनियर्स इंडिया लिमिटेड, आसाम सरकार.
• नवरत्न दर्जा
• उत्कृष्ट कार्यक्षमतेच्या आणि आर्थिक व्यवस्थापनाच्या PSU ला दिला जातो.
• सरकारच्या परवानगीशिवाय जास्त गुंतवणूक करण्याची परवानगी मिळते.
• महारत्नच्या खाली आणि मिनीरत्न श्रेणीच्या वर असतो.
• नवीनतम घडामोडी
• 2G बांबू-आधारित बायोइथेनॉल प्लांट सुरू (भारतातील पहिला व्यावसायिक स्केल).
• हरित ऊर्जा संक्रमणास प्रोत्साहन देते आणि बांबू उत्पादक शेतकऱ्यांना मदत करते.
• धोरणात्मक महत्त्व
• ईशान्य भारतातील ऊर्जा सुरक्षा आणि औद्योगिक वाढ मजबूत करते.
• आगामी रिफायनरी आणि पेट्रोकेमिकल प्रकल्पांना गती मिळण्याची अपेक्षा आहे.
The correct answer is Numaligarh Refinery Limited (NRL).
In News
• Numaligarh Refinery Ltd (NRL) has been granted Navratna status, marking a major milestone for Assam’s oil and gas sector.
Explanation & Key Takeaways:
• NRL has been upgraded to Navratna status.
• The announcement was hailed by Assam CM Himanta Biswa Sarma.
• Union Petroleum Minister Hardeep Singh Puri praised NRL’s performance and growth projects.
• Status grants higher financial autonomy and investment flexibility for expansion.
Related Concepts:
• Numaligarh Refinery Limited (NRL)
• Located in Assam; a key PSU in the oil & gas sector.
• Undergoing major expansion under NREP from 3 to 9 MMTPA.
• Promoter: Oil India Ltd; Partner: Engineers India Ltd, Assam Govt.
• Navratna Status
• Granted to high-performing PSUs with operational and financial excellence.
• Allows greater investment power without government approval.
• Sits below Maharatna & above Miniratna category.
• Recent Developments
• 2G bamboo-based bioethanol plant commissioned (India’s first commercial scale).
• Boosts green energy transition and supports bamboo farmers.
• Strategic Importance
• Strengthens energy security & industrial growth in Northeast India.
• Expected to accelerate upcoming refinery and petrochemical projects.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('इंडिया टुरिझम डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन लिमिटेड (ITDC)') आणि पर्याय 2 ('नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL)') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 3 ('India Tourism Development Corporation Limited (ITDC)') with Option 2 ('Numaligarh Refinery Limited (NRL)'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL)'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Numaligarh Refinery Limited (NRL)' as the core identifier for Science, Technology & Space Missions.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('मिनरल एक्सप्लोरेशन कॉर्पोरेशन लिमिटेड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL)' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('इंडिया टुरिझम डेव्हलपमेंट कॉर्पोरेशन लिमिटेड (ITDC)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL)' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('इंडियन रेल्वे केटरिंग अँड टुरिझम कॉर्पोरेशन (IRCTC)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL)' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('नुमालीगड रिफायनरी लिमिटेड (NRL)') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Mineral Exploration Corporation Limited'): Incorrect. As per official verified records, 'Numaligarh Refinery Limited (NRL)' is the valid fact.
• Option 3 ('India Tourism Development Corporation Limited (ITDC)'): Incorrect. As per official verified records, 'Numaligarh Refinery Limited (NRL)' is the valid fact.
• Option 4 ('Indian Railway Catering and Tourism Corporation (IRCTC)'): Incorrect. As per official verified records, 'Numaligarh Refinery Limited (NRL)' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Numaligarh Refinery Limited (NRL)').