योग्य उत्तर डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (DLI) योजना आहे.
In News
• इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने भारताच्या सेमीकंडक्टर डिझाइन इकोसिस्टमला प्रोत्साहन देण्यासाठी डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह योजनेच्या भूमिकेवर प्रकाश टाकला.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह योजना सेमीकॉन इंडिया कार्यक्रमांतर्गत येते.
• हे फॅब्रिकेशनऐवजी भारताच्या सेमीकंडक्टर चिप डिझाइन क्षमता मजबूत करण्यावर लक्ष केंद्रित करते.
• DLI-समर्थित चोवीस प्रकल्प ड्रोन, उपग्रह संवाद, मायक्रोप्रोसेसर आणि IoT सारख्या धोरणात्मक क्षेत्रांना लक्ष्य करतात.
• डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह योजना
• घरगुती फॅबलेस चिप डिझाइन कंपन्यांना प्रोत्साहन देते
• नवीन कल्पना, IP निर्मिती आणि व्यापारीकरण यांना समर्थन देते
• जागतिक स्तरावर स्पर्धात्मक चिप डिझाइन इकोसिस्टम तयार करण्याचे उद्दिष्ट आहे
पूरक माहिती:
• सेमीकंडक्टर चिप डिझाइन
• सेमीकंडक्टरमध्ये एकूण मूल्य वाढीमध्ये 50% पर्यंत योगदान देते
• सामग्रीचे बिल खर्चाच्या 20-50% वाटा आहे
• फॅबलेस मॉडेलद्वारे जागतिक सेमीकंडक्टर विक्रीच्या 30-35% चालवते
• इंडिया सेमीकंडक्टर मिशन (ISM)
• भारताच्या सेमीकंडक्टर धोरणाचा आधार आहे
• घरगुती पुरवठा साखळी आणि इकोसिस्टम मजबूत करते
• उत्पादन, डिझाइन आणि नवीन कल्पना उपक्रमांना समर्थन देते
• DLI योजनेचे परिणाम
• सोळा टेप-आउट आणि सहा ASIC चिप्स साध्य केले
• दहा पेक्षा जास्त पेटंट तयार केले
• एक हजाराहून अधिक अभियंते गुंतलेले आहेत आणि तीन पटीने जास्त खाजगी गुंतवणूक आकर्षित झाली आहे
The correct answer is Design Linked Incentive (DLI) Scheme.
In News
• The Ministry of Electronics and Information Technology highlighted the role of the Design Linked Incentive Scheme in catalysing India’s semiconductor design ecosystem.
Explanation & Key Takeaways:
• The Design Linked Incentive Scheme operates under the Semicon India Programme.
• It focuses on strengthening India’s semiconductor chip design capabilities rather than fabrication.
• Twenty-four DLI-supported projects target strategic sectors such as drones, satellite communication, microprocessors and IoT.
• Design Linked Incentive Scheme
• Encourages domestic fabless chip design companies
• Supports innovation, IP creation and commercialisation
• Aims to build a globally competitive chip design ecosystem
Related Concepts:
• Semiconductor Chip Design
• Contributes up to 50% of total value addition in semiconductors
• Accounts for 20–50% of Bill of Materials cost
• Drives 30–35% of global semiconductor sales through the fabless model
• India Semiconductor Mission (ISM)
• Anchors India’s semiconductor strategy
• Strengthens domestic supply chains and ecosystem
• Supports manufacturing, design and innovation initiatives
• DLI Scheme Outcomes
• Sixteen tape-outs and six ASIC chips achieved
• More than ten patents generated
• Over one thousand engineers engaged with more than three times private investment leveraged
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('इलेक्ट्रॉनिक्ससाठी उत्पादन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजना') आणि पर्याय 3 ('डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (DLI) योजना') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 4 ('Production Linked Incentive (PLI) Scheme for Electronics') with Option 3 ('Design Linked Incentive (DLI) Scheme'). Distinguish the exact context before marking.
स्मृती क्लृप्ती: ३-घटक सूत्र (घटक + स्थान + परिणाम) — 'डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (DLI) योजना'. Science, Technology & Space Missionsमध्ये हा मुख्य कीवर्ड लक्षात ठेवा.
Key Fact Anchor: Focus on 'Design Linked Incentive (DLI) Scheme' as the core identifier for Science, Technology & Space Missions.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('राष्ट्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स धोरण'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (DLI) योजना' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('डिजिटल इंडिया सेमीकंडक्टर कार्यक्रम'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (DLI) योजना' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('इलेक्ट्रॉनिक्ससाठी उत्पादन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजना'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (DLI) योजना' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('डिझाइन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (DLI) योजना') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('National Electronics Policy'): Incorrect. As per official verified records, 'Design Linked Incentive (DLI) Scheme' is the valid fact.
• Option 2 ('Digital India Semiconductor Programme'): Incorrect. As per official verified records, 'Design Linked Incentive (DLI) Scheme' is the valid fact.
• Option 4 ('Production Linked Incentive (PLI) Scheme for Electronics'): Incorrect. As per official verified records, 'Design Linked Incentive (DLI) Scheme' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 3 ('Design Linked Incentive (DLI) Scheme').