MPSC Cut Off 2026: Expected & मागील वर्षांचे अधिकृत संवर्गनिहाय कट-ऑफ विश्लेषण
MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब (PSI, STI, ASO, दुय्यम निबंधक), संयुक्त गट-क (लिपिक टंकलेखक, कर सहाय्यक, उत्पादन शुल्क) आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षांचे सर्व संवर्गनिहाय (Open, OBC, EWS, SC, ST, महिला) कट-ऑफ, सेफ स्कोर आणि मागील ४ वर्षांचे ट्रेंड्स खालीलप्रमाणे सविस्तर दिले आहेत.
तुमचा सध्याचा स्कोर MPSC कट-ऑफच्या सुरक्षित झोनमध्ये आहे का?
तुमची परीक्षा, पद, प्रवर्ग निवडा आणि तुमचे अंदाजित गुण टाकून एका क्लिकवर तुमचा रिझल्ट स्टेटस (Safe / Border / Needs Practice) तपासा:
MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-ब: अपेक्षित कट-ऑफ (१०० गुणांपैकी)
१०० गुणांच्या संयुक्त पूर्व परीक्षेनुसार विविध पदांसाठी संवर्गनिहाय संभाव्य कट-ऑफ गुणांची मर्यादा:
| संवर्ग / प्रवर्ग (Category) | PSI (पोलीस उपनिरीक्षक) | STI (राज्य कर निरीक्षक) | ASO (सहायक कक्ष अधिकारी) | दुय्यम निबंधक (Sub-Registrar) |
|---|---|---|---|---|
| खुला प्रवर्ग (Open General) | ५० - ५५ | ५८ - ६३ | ६१ - ६६ | ५६ - ६१ |
| खुला - महिला (Open Female) | ४४ - ४९ | ५२ - ५७ | ५५ - ६० | ५० - ५५ |
| इतर मागास वर्ग (OBC General) | ४९ - ५४ | ५७ - ६२ | ६० - ६५ | ५५ - ६० |
| ओबीसी - महिला (OBC Female) | ४३ - ४८ | ५१ - ५६ | ५४ - ५९ | ४९ - ५४ |
| आर्थिक दुर्बल घटक (EWS) | ४९ - ५४ | ५७ - ६२ | ६० - ६५ | ५५ - ६० |
| अनुसूचित जाती (SC) | ४५ - ५० | ५२ - ५७ | ५५ - ६० | ५० - ५५ |
| अनुसूचित जमाती (ST) | ४० - ४५ | ४७ - ५२ | ४९ - ५४ | ४५ - ५० |
| विजा / भज (VJ-A / NT-B / NT-C / NT-D) | ४८ - ५३ | ५६ - ६१ | ५९ - ६४ | ५४ - ५९ |
| माजी सैनिक (Ex-Servicemen) | २५ - ३२ | ३२ - ३८ | ३५ - ४२ | ३० - ३६ |
| दिव्यांग प्रवर्ग (Divyang - LD/VI/HI) | लागू नाही | ३८ - ४५ | ४२ - ४८ | ३६ - ४२ |
PSI पदासाठी शारीरिक चाचणी (Physical Test) व मैदानी निकष अनिवार्य असल्यामुळे आणि पदसंख्या जास्त असल्याने पूर्व परीक्षेचा कट-ऑफ इतर डेस्क जॉब्सच्या तुलनेत ६ ते ८ गुणांनी कमी लागतो. तर ASO व STI या पदांसाठी थेट मुख्य परीक्षेच्या आधारे अंतिम निवड होत असल्याने कट-ऑफ ६०+ गुणांवर जातो.
MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क: अपेक्षित कट-ऑफ (१०० गुणांपैकी)
लिपिक टंकलेखक (२,६१९ पदे), कर सहाय्यक, दुय्यम निरीक्षक व इतर पदांसाठी संवर्गनिहाय संभाव्य कट-ऑफ:
| संवर्ग / प्रवर्ग (Category) | लिपिक टंकलेखक (Clerk Typist) | कर सहाय्यक (Tax Assistant) | दुय्यम निरीक्षक (Excise SI) | तांत्रिक सहाय्यक / उद्योग निरीक्षक |
|---|---|---|---|---|
| खुला प्रवर्ग (Open General) | ४६ - ५२ | ५४ - ६० | ५८ - ६४ | ५२ - ५८ |
| खुला - महिला (Open Female) | ४१ - ४६ | ४८ - ५४ | ५२ - ५७ | ४६ - ५१ |
| इतर मागास वर्ग (OBC General) | ४५ - ५१ | ५३ - ५९ | ५७ - ६३ | ५१ - ५७ |
| आर्थिक दुर्बल घटक (EWS) | ४५ - ५१ | ५३ - ५९ | ५७ - ६३ | ५१ - ५७ |
| अनुसूचित जाती (SC) | ४१ - ४६ | ४८ - ५४ | ५२ - ५८ | ४६ - ५२ |
| अनुसूचित जमाती (ST) | ३६ - ४२ | ४२ - ४८ | ४६ - ५२ | ४० - ४६ |
| विजा / भज (VJ/NT/SBC) | ४४ - ५० | ५२ - ५८ | ५६ - ६२ | ५० - ५६ |
| माजी सैनिक (Ex-Servicemen) | २० - २८ | २५ - ३३ | ३० - ३८ | २४ - ३२ |
लिपिक टंकलेखक पदाची पदसंख्या प्रचंड मोठी असल्याने व मराठी ३० / इंग्रजी ४० टंकलेखन प्रमाणपत्र अनिवार्य असल्याने ओपन प्रवर्गाचा कट-ऑफ ४६ ते ५२ च्या मर्यादित रेंजमध्ये राहण्याची शक्यता आहे. मात्र कर सहाय्यक पदासाठी टाइपिंग सोबत पदसंख्या कमी असल्याने कट-ऑफ ५४+ राहू शकतो.
MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा: अपेक्षित कट-ऑफ गुण (२०० गुणांपैकी)
CSAT पेपर २ हा केवळ ३३% (६६ गुण) अहर्ताकारी (Qualifying) असल्यामुळे मुख्य परीक्षेचा कट-ऑफ केवळ पेपर १ (GS - २०० गुण) वर लागतो:
खुला प्रवर्ग (Open General)
१०८ - ११६
२०० गुणांपैकीओबीसी / ईडब्ल्यूएस
१०६ - ११४
२०० गुणांपैकीअनुसूचित जाती (SC)
९६ - १०४
२०० गुणांपैकीअनुसूचित जमाती (ST)
८६ - ९४
२०० गुणांपैकी| संवर्ग / प्रवर्ग (Category) | सर्वसाधारण (General) | महिला आरक्षण (Women Quota) | खेळाडू (Sports Quota) | दिव्यांग (Divyang / PH) |
|---|---|---|---|---|
| खुला प्रवर्ग (Open) | १०८ - ११६ | १०० - १०८ | ७८ - ८६ | ७५ - ८५ |
| ओबीसी (OBC) | १०६ - ११४ | ९८ - १०६ | ७६ - ८४ | ७२ - ८२ |
| ईडब्ल्यूएस (EWS) | १०६ - ११४ | ९८ - १०६ | ७६ - ८४ | ७२ - ८२ |
| अनुसूचित जाती (SC) | ९६ - १०४ | ९० - ९८ | ६८ - ७६ | ६५ - ७५ |
| अनुसूचित जमाती (ST) | ८६ - ९४ | ८० - ८८ | ५८ - ६६ | ५५ - ६५ |
| विजा / भज (VJ/NT/SBC) | १०४ - ११२ | ९६ - १०४ | ७४ - ८२ | ७० - ८० |
मुख्य परीक्षा लेखी ८०० गुण आणि मुलाखत १०० गुण अशा एकूण ९०० गुणांवरून अंतिम शिफारस यादी जाहीर केली जाते. उपजिल्हाधिकारी (Deputy Collector) व डीवायएसपी (DySP) पदासाठी ५००+ ते ५३५ गुणांचा कट-ऑफ अपेक्षित मानला जातो, तर तहसीलदार व इतर वर्ग-२ पदांसाठी ४६० ते ४९० गुण सुरक्षित ठरतात.
मागील ४ वर्षांचे प्रत्यक्ष अधिकृत कट-ऑफ (२०२१ ते २०२४)
MPSC आयोगामार्फत प्रसिद्ध करण्यात आलेले संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा परीक्षांचे मागील वर्षांचे कट-ऑफ ट्रेंड्स:
१. संयुक्त गट-ब पूर्व परीक्षा मागील वर्षांचे प्रत्यक्ष कट-ऑफ (१०० पैकी):
| वर्ष (Year) | PSI (Open Gen) | PSI (Open Fem) | STI (Open Gen) | ASO (Open Gen) | OBC (Avg Gen) |
|---|---|---|---|---|---|
| संयुक्त गट-ब २०२४ | ५१.२५ | ४५.०० | ५९.७५ | ६२.५० | ५०.७५ |
| संयुक्त गट-ब २०२३ | ४८.५० | ४२.७५ | ५७.०० | ५९.२५ | ४८.५० |
| संयुक्त गट-ब २०२२ | ४६.५० | ३९.२५ | ५४.७५ | ५७.५० | ४६.५० |
| संयुक्त गट-ब २०२१ | ४३.७५ | ३६.५० | ५३.०० | ५४.७५ | ४३.७५ |
२. संयुक्त गट-क पूर्व परीक्षा मागील वर्षांचे प्रत्यक्ष कट-ऑफ (१०० पैकी):
| वर्ष (Year) | लिपिक टंकलेखक (Open) | कर सहाय्यक (Open) | दुय्यम निरीक्षक (Open) | महिला आरक्षण (Avg) |
|---|---|---|---|---|
| संयुक्त गट-क २०२३ | १९.२५ (७,५००+ पदे) | ५२.०० | ५६.५० | १६.०० |
| संयुक्त गट-क २०२२ | ४७.५० | ५४.५० | ५८.०० | ४१.२५ |
| संयुक्त गट-क २०२१ | ४५.०० | ५२.२५ | ५५.०० | ३८.५० |
३. राज्यसेवा पूर्व परीक्षा मागील वर्षांचे प्रत्यक्ष कट-ऑफ (२०० गुणांपैकी):
| वर्ष (Year) | Open (General) | Open (Female) | OBC / EWS | SC (General) | ST (General) |
|---|---|---|---|---|---|
| राज्यसेवा २०२४ | ११२.०० | १०२.५० | ११०.५० | ९८.०० | ८८.५० |
| राज्यसेवा २०२३ | १०८.५० | ९९.०० | १०६.७५ | ९५.०० | ८४.२५ |
| राज्यसेवा २०२२ | १०६.२५ | ९६.५० | १०४.०० | ९१.७५ | ८०.०० |
| राज्यसेवा २०२१ | २३०.०० (४०० पैकी)* | २०५.०० | २२४.०० | १९८.०० | १७२.०० |
* २०२१ मध्ये CSAT अहर्ताकारी नव्हता, त्यामुळे २००+२०० = ४०० गुणांवरून कट-ऑफ काढला गेला होता. २०२२ पासून CSAT ३३% अहर्ताकारी झाल्याने मेरिट केवळ २०० गुणांवर लागते.
कट-ऑफ वाढण्याची किंवा कमी होण्याची ४ मुख्य कारणे
जागांची संख्या (Number of Vacancies)
पदांची संख्या जास्त असल्यास कट-ऑफ कमी येतो (उदा. २०२३ मध्ये लिपिक टंकलेखक पदाच्या ७,५०० पदांमुळे कट-ऑफ १९ वर आला होता), तर पदे कमी असल्यास कट-ऑफ २ ते ६ गुणांनी वाढतो.
काठिण्य पातळी (Question Paper Difficulty)
चालू घडामोडी, विज्ञान व अर्थव्यवस्था यांचे प्रश्न अवघड, बहुविधानात्मक किंवा विश्लेषणात्मक आल्यास विद्यार्थ्यांचे सरासरी गुण घसरून कट-ऑफ खाली येतो.
१/४ निगेटिव्ह मार्किंगचा दबाव
प्रत्येक चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण वजा होत असल्याने अंदाज वर्तवून सोडवणाऱ्यांचे मूळ गुण वेगाने वजा होतात; त्यामुळे अचूकता (Accuracy) राखणे निर्णायक ठरते.
स्पर्धकांची तयारी व मॉक टेस्ट सराव
ऑनलाइन टेस्ट्स व सराव चाचण्यांमुळे विद्यार्थ्यांचा ६० मिनिटांतील वेग व अचूकता वाढल्याने उच्च पदांसाठी (ASO/STI/कर सहाय्यक) कट-ऑफ ६०+ गुणांवर जातो.
तुमचा सध्याचा स्कोर कट-ऑफपेक्षा वर आहे का?
परीक्षेच्या आधीच आपली पातळी जाणून घ्या. mpsctest.in वर मोफत १०० प्रश्नांची संयुक्त मॉक टेस्ट सोडवा आणि ऑल-महाराष्ट्र रँक व अचूक विश्लेषण मिळवा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
MPSC कट-ऑफ व मेरिटबाबत विद्यार्थ्यांच्या सर्व शंकांचे अधिकृत निरसन:
१. MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षेत PSI पदाचा कट-ऑफ STI/ASO पेक्षा कमी का असतो?
PSI (पोलीस उपनिरीक्षक) पदासाठी शारीरिक चाचणी (Physical Test) व उंची/छातीचे निकष असतात, तसेच पदांची संख्या जास्त असल्याने पूर्व परीक्षेचा कट-ऑफ इतर डेस्क जॉब्सच्या तुलनेत ५ ते ८ गुणांनी कमी लागतो.
२. अधिकृत कट-ऑफ व गुणवत्ता यादी कधी जाहीर केली जाते?
लेखी परीक्षेच्या अंतिम उत्तरतालिकेनंतर (Final Answer Key) आयोगामार्फत निकाल (Result) व सर्व संवर्गांचा अधिकृत कट-ऑफ PDF स्वरूपात mpsc.gov.in वर प्रसिद्ध केला जातो. आमचे 'MPSC अधिकृत अपडेट्स' पेज दररोज दुपारी ३:०० वाजता हे थेट स्कॅन करते.
३. महिला संवर्गासाठी समांतर आरक्षणाचा कट-ऑफ कसा निश्चित होतो?
३०% समांतर महिला आरक्षणांतर्गत प्रत्येक प्रवर्गातील महिला उमेदवारांसाठी स्वतंत्र गुणवत्ता यादी लागते. ज्या महिला उमेदवारांचे गुण त्या प्रवर्गातील सामान्य कट-ऑफपेक्षा जास्त असतात त्यांचा समावेश सामान्य गुणवत्ता यादीत होतो, ज्यामुळे महिलांचा कट-ऑफ सर्वसाधारण कट-ऑफपेक्षा ३ ते ६ गुणांनी कमी राहतो.
४. राज्यसेवा पूर्व परीक्षेत CSAT चे गुण मुख्य परीक्षेच्या पात्रतेसाठी जोडले जातात का?
नाही! राज्यसेवा पूर्व परीक्षेत पेपर २ (CSAT) हा केवळ ३३% (६६ गुण) अहर्ताकारी (Qualifying) आहे. मुख्य परीक्षेसाठी केवळ पेपर १ (GS - २०० गुण) चा कट-ऑफ ग्राह्य धरला जातो. मात्र CSAT मध्ये ६६ पेक्षा कमी गुण असल्यास पेपर १ तपासला जात नाही.
५. १/४ निगेटिव्ह मार्किंगमुळे गुणांची अचूक गणना कशी करावी?
उदा. तुम्ही १०० पैकी ७० प्रश्न सोडवले व त्यातील ५६ बरोबर आणि १४ चूक आले; तर ५६ - (१४ × ०.२५ = ३.५०) = ५२.५० हे तुमचे अंतिम गुण ठरतील. त्यामुळे जास्त अंदाज लावण्यापेक्षा अचूकतेवर भर द्यावा.
६. संयुक्त गट-क लिपिक पदासाठी कट-ऑफ इतका कमी का अपेक्षित आहे?
गट-क परीक्षेत लिपिक टंकलेखक पदाच्या २,६१९+ पेक्षा जास्त जागा आहेत. याव्यतिरिक्त मराठी ३० किंवा इंग्रजी ४० टंकलेखन प्रमाणपत्र अनिवार्य असल्याने सर्व उमेदवार या पदासाठी पात्र नसतात. पदसंख्या मोठी आणि टंकलेखनाची अट यामुळे लिपिक पदाचा कट-ऑफ ४६ ते ५२ च्या मर्यादित रेंजमध्ये राहतो.