योग्य जोड्या जुळवा : +---------+----------+-------+--------------------+ | स्तंभ I | स्तंभ II | | | +---------+----------+-------+--------------------+ | A. | संत्रे | (i) | सायट्रिक आम्ल | | B. | दही | (ii) | टार्टोरिक आम्ल | | C. | लिंबू | (iii) | अ‍ॅ स्कॉर्बिक आम्ल | | D. | चिंच | (iv) | लॅक्टिक आम्ल | +---------+----------+-------+--------------------+ खाली दिलेल्यांपैकी बिनचूक पर्याय निवडा.

पर्याय (Options):

A - iii, B - iv, C - i, D - ii

अचूक उत्तर (Official Answer)

A - iv, B - ii, C - i, D - iii

A - iii, B - ii, C - i, D - iv

A - ii, B - iii, C - iv, D - i

वगळा

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)

योग्य उत्तर 1 आहे. मुख्य मुद्दे • संबंधित खाद्यपदार्थांमध्ये असलेल्या आम्लाच्या प्रकारानुसार जोड्या जुळवल्या जातात. • संत्रे - एस्कॉर्बिक आम्ल: संत्र्यामध्ये व्हिटॅमिन सी, ज्याला एस्कॉर्बिक आम्ल असेही म्हणतात, भरपूर प्रमाणात असते, जे प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी आणि त्वचेचे आरोग्य राखण्यासाठी आवश्यक आहे. म्हणून, A - iii योग्य आहे. • दही - लॅक्टिक आम्ल: लॅक्टिक आम्ल बॅक्टेरियाद्वारे दुधाच्या किण्वनातून दही तयार होते. बॅक्टेरिया लॅक्टोजचे लॅक्टिक आम्लामध्ये रूपांतर करतात, ज्यामुळे दह्याला आंबट चव येते. म्हणून, B - i योग्य आहे. • लिंबू - सायट्रिक आम्ल: लिंबू हे एक लिंबूवर्गीय फळ आहे आणि त्यात सायट्रिक आम्ल मोठ्या प्रमाणात असते, जे त्याला आंबट चव देते. सायट्रिक आम्ल नैसर्गिक संरक्षक म्हणून देखील मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते. म्हणून, C - iv योग्य आहे. • चिंच - टार्टरिक आम्ल: चिंचामध्ये लक्षणीय प्रमाणात टार्टरिक आम्ल असते, जे त्याला विशिष्ट आंबट चव देते. टार्टरिक आम्ल बेकिंग आणि स्वयंपाक करताना देखील वापरले जाते. म्हणून, D - ii योग्य आहे. अतिरिक्त माहिती • अन्नातील आम्लांची कार्ये: • आम्ल अन्नाला आंबट चव देऊन चव वाढवतात. • ते सूक्ष्मजंतूंच्या वाढीस प्रतिबंध करून संरक्षक म्हणून काम करतात, त्यामुळे साठवणीचा कालावधी वाढवतात. • आम्ल पचनास मदत करतात आणि आवश्यक पोषक तत्वांचे शोषण सुधारतात. • अन्न आम्लांचे उपयोग: • एस्कॉर्बिक आम्ल: पूरक आहार, सौंदर्यप्रसाधने आणि अन्न संरक्षणासाठी वापरले जाते. • लॅक्टिक आम्ल: प्रोबायोटिक्स, दुग्धजन्य पदार्थ आणि अन्न मिश्रित पदार्थांमध्ये वापरले जाते. • सायट्रिक आम्ल: पेये, कँडी आणि साफसफाईच्या उत्पादनांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते. • टार्टरिक आम्ल: बेकिंग पावडर, वाईन उत्पादन आणि औषधांमध्ये सामान्यतः वापरले जाते. महत्वाचे मुद्दे • अन्न आम्ल आणि आरोग्य फायदे: • व्हिटॅमिन सी (एस्कॉर्बिक आम्ल): स्कर्वी प्रतिबंधित करण्यासाठी, प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी आणि त्वचेचे आरोग्य राखण्यासाठी आवश्यक आहे. • लॅक्टिक आम्ल: पचनसंस्थेतील फायदेशीर बॅक्टेरियाला आधार देऊन आतड्यांचे आरोग्य सुधारते. • सायट्रिक आम्ल: शरीरातील विषारी घटक बाहेर काढण्यास आणि खनिजांचे शोषण वाढविण्यात मदत करते. • टार्टरिक आम्ल: अँटीऑक्सिडेंट म्हणून कार्य करते आणि अन्न उत्पादनांचे pH संतुलन राखण्यास मदत करते. • अन्न उद्योगात वापर: चव वाढवण्यासाठी, संरक्षणासाठी आणि अन्न उत्पादने स्थिर करण्यासाठी ही आम्ल मोठ्या प्रमाणावर वापरली जातात. • उदाहरणे: लिंबाचा रस, चिंच पेस्ट, दही आणि संत्र्याचा रस ही ही आम्ल असलेली सामान्य घरगुती वस्तू आहेत.

The correct answer is 1. Explanation & Key Takeaways: • The pairs are matched based on the type of acid present in the respective food items. • Orange - Ascorbic acid: Orange is rich in Vitamin C, also known as ascorbic acid, which is essential for boosting immunity and maintaining skin health. Hence, A - iii is correct. • Curd - Lactic acid: Curd is formed through the fermentation of milk by lactic acid bacteria. The bacteria convert lactose into lactic acid, giving curd its tangy taste. Hence, B - i is correct. • Lemon - Citric acid: Lemon is a citrus fruit and contains a high concentration of citric acid, which imparts its sour taste. Citric acid is also widely used as a natural preservative. Hence, C - iv is correct. • Tamarind - Tartaric acid: Tamarind contains a significant amount of tartaric acid, which gives it its distinctive tangy flavor. Tartaric acid is also used in baking and cooking. Hence, D - ii is correct. Related Concepts: • Functions of Acids in Food: • Acids enhance flavor by adding a tangy or sour taste to food. • They act as preservatives by inhibiting microbial growth, thus increasing shelf life. • Acids help in digestion and improve absorption of essential nutrients. • Applications of Food Acids: • Ascorbic acid: Used in supplements, cosmetics, and food preservation. • Lactic acid: Utilized in probiotics, dairy products, and food additives. • Citric acid: Widely used in beverages, candies, and cleaning products. • Tartaric acid: Commonly used in baking powder, wine production, and pharmaceuticals. Important Notes: • Food Acids and Health Benefits: • Vitamin C (Ascorbic acid): Essential for preventing scurvy, boosting immunity, and maintaining skin health. • Lactic acid: Promotes gut health by supporting beneficial bacteria in the digestive system. • Citric acid: Aids in detoxification and enhances mineral absorption in the body. • Tartaric acid: Acts as an antioxidant and helps in maintaining the pH balance of food products. • Usage in Food Industry: These acids are extensively used for flavor enhancement, preservation, and stabilizing food products. • Examples: Lemon juice, tamarind paste, curd, and orange juice are common household items containing these acids.

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):