MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Chemistry in Everyday Life & Environmental Chemistry FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

चरबी आणि तेल कोणत्या सेंद्रिय संयुगांपासून बनलेले असतात?

What organic compounds are fats and oils composed of?

पर्याय (Options):
A

कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

कार्बन आणि नायट्रोजन

C

कार्बन, हायड्रोजन आणि नायट्रोजन

D

कार्बन, ऑक्सिजन आणि नायट्रोजन

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
📌 सविस्तर स्पष्टीकरण व मुख्य तरतुदी: • चरबी आणि तेले ही प्रामुख्याने कार्बन (C) , हायड्रोजन (H) आणि ऑक्सिजन (O) या घटकांपासून बनलेली सेंद्रिय संयुगे आहेत. • ते लिपिड्स नावाच्या जैविक रेणूंच्या मोठ्या गटाशी संबंधित आहेत, जे जलविरहित किंवा पाण्यात अघुलनशील आहेत. • चरबी आणि तेलांचे मूलभूत बांधकाम घटक म्हणजे ग्लिसरॉल आणि फॅटी आम्ल. • ट्रायग्लिसराइड्स हे चरबी आणि तेलांचे सर्वात सामान्य प्रकार आहेत, जे एक ग्लिसरॉल रेणू आणि तीन फॅटी आम्ल साखळ्यांनी बनलेले असतात. • चरबी आणि तेले हे मानवी शरीरासाठी उर्जेचे प्रमुख स्रोत आहेत, जे प्रति ग्रॅम सुमारे 9 कॅलरीज प्रदान करतात. • ही संयुगे ऊर्जा साठवण, इन्सुलेशन आणि पेशी पडद्याची रचना यासह विविध जैविक कार्यांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतात. • चरबी सामान्यतः खोलीच्या तपमानावर घन असतात आणि प्राण्यांच्या उत्पादनांमध्ये आढळतात, तर तेल खोलीच्या तपमानावर द्रव असतात आणि प्रामुख्याने वनस्पतींपासून मिळवले जातात. 📚 संबंधित महत्त्वाचे घटक व संदर्भ (परीक्षेसाठी पूरक माहिती): • कार्बन आणि नायट्रोजन • हे संयोजन अयोग्य आहे कारण चरबी आणि तेलांमध्ये नायट्रोजनचे प्रमाण लक्षणीय नसते. नायट्रोजन हा प्रथिनांचा एक महत्त्वाचा घटक आहे, लिपिड्सचा नाही. • कार्बन, हायड्रोजन आणि नायट्रोजन • मागील पर्यायाप्रमाणे, हे अयोग्य आहे कारण चरबी आणि तेलांच्या रचनेत नायट्रोजन अनुपस्थित आहे. • नायट्रोजन प्रामुख्याने अमिनो आम्लांमध्ये आढळते, जे प्रथिनांचे बिल्डिंग ब्लॉक असतात. • कार्बन, ऑक्सिजन आणि नायट्रोजन • हा पर्याय देखील अयोग्य आहे कारण चरबी आणि तेलांमध्ये नायट्रोजन घटक नसतो. • कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजनची उपस्थिती ही लिपिड्सची रचना निश्चित करते. 💡 स्मृती क्लृप्ती (Memory Booster / Trick): • वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन'. Chemistry in Everyday Life & Environmental Chemistryचा थेट संबंध 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे. 🗺️ मेमरी मॅप / संकल्पना नकाशा (Memory Map): • संकल्पना नकाशा: Chemistry in Everyday Life & Environmental Chemistry ➔ मुख्य घटक / तरतूद ➔ 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' ➔ आयोगाच्या परीक्षा निकषांनुसार थेट परस्परसंबंध. ⚠️ परीक्षेतील संभाव्य चूक (Exam Trap): • परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('कार्बन आणि नायट्रोजन') आणि पर्याय 1 ('कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे. 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination): • 🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('कार्बन आणि नायट्रोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('कार्बन, हायड्रोजन आणि नायट्रोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' हे ठरते. • पर्याय 4 ('कार्बन, ऑक्सिजन आणि नायट्रोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन') निश्चित होते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('कार्बन आणि नायट्रोजन') आणि पर्याय 1 ('कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन'. Chemistry in Everyday Life & Environmental Chemistryचा थेट संबंध 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('कार्बन आणि नायट्रोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('कार्बन, हायड्रोजन आणि नायट्रोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' हे ठरते. • पर्याय 4 ('कार्बन, ऑक्सिजन आणि नायट्रोजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('कार्बन, हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 01

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):