Logical Reasoning
Passage 7
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणत्या गुंणधर्मामुळे कार्बन अनेक संयुगे तयार करू शकतो ?
Which of the following properties makes carbon capable of forming many compounds ?
पर्याय (Options):
A
जास्त अणुभार
B
आयनिक बंध तयार करण्याची क्षमता
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
चतुष्क-संयोजकता आणि कॅटनेशन
D
विकिरणशील स्वरूप
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर पर्याय 3 आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• या उताऱ्यात असे स्पष्ट केले आहे की, कार्बन दोन महत्त्वाच्या गुणधर्मांमुळे मोठ्या संख्येने संयुगे तयार करू शकतो: चतुष्क संयोजकता आणि कॅटनेशन.
• चतुष्क संयोजकता (Tetravalency) म्हणजे कार्बन अणूमध्ये चार संयुजा इलेक्ट्रॉन असतात आणि ते कार्बन, हायड्रोजन, ऑक्सिजन, नायट्रोजन आणि इतर अणूंसारख्या इतर अणूंशी चार मजबूत सहसंयुजी बंध तयार करू शकतात. यामुळे कार्बन विविध प्रकारचे स्थिर रेणू तयार करू शकतो.
• कॅटनेशन (Catenation) म्हणजे कार्बन अणूंची एकमेकांशी बंध तयार करण्याची, लांब शृंखला, शाखा-युक्त शृंखला आणि वलय संरचना तयार करण्याची क्षमता होय. या गुणधर्मामुळे, कार्बन साधे रेणू तसेच अतिशय जटिल संरचना तयार करू शकतो.
• हे दोन गुणधर्म एकत्र कार्बनला इतर कोणत्याही मूलद्रव्यापेक्षा अधिक संयुगे तयार करण्यास सक्षम करतात. म्हणून, योग्य उत्तर चतुष्क संयोजकता आणि कॅटनेशन आहे.