'राष्ट्रीय युवा धोरण' याबद्दल खालील विधानांचा विचार करा. a. 1986 मध्ये पहिले राष्ट्रीय युवा धोरण स्वीकारले गेले. b. 2003 च्या धोरणात 'युवा'ची व्याख्या 15-35 वयोगटातील व्यक्ती अशी करण्यात आली होती. c. 2014 च्या धोरणात, युवा वयोगटाची व्याख्या 15-29 वर्षे अशी केली जाते. वर दिलेली कोणती विधाने योग्य आहे/आहेत?

पर्याय (Options):

केवळ a

a आणि b

b आणि c

केवळ c

अचूक उत्तर (Official Answer)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)

योग्ग्य उत्तर केवळ c आहे. • राष्ट्रीय युवा धोरण 2014 • भारतातील तरुणांच्या गरजा भागविण्यासाठी सरकारने राष्ट्रीय युवा धोरण 2014 सुरू केले आहे. हा एक व्यापक धोरणात्मक दस्तऐवज आहे ज्यात देशातील तरुणांसाठी भारत सरकारची दृष्टी आणि ही दृष्टी सरकारने कशी प्रत्यक्षात करण्याचा प्रयत्न केला आहे हे देखील नमूद केले आहे. • राष्ट्रीय युवा धोरण-2014 15-29 वयोगटातील तरुणांच्या गरजा पूर्ण करते, जे लोकसंख्येच्या 27.5 टक्के आहे. लक्ष्य गट ओळखले जातात • विद्यार्थी तरुण • स्थलांतरित तरुण • ग्रामीण तरुण • आदिवासी तरुण • तरुणांना धोका • हिंसक संघर्षातील तरुण • शाळा/शाळा सोडल्यामुळे • सामाजिक /नैतिक कलंक असलेले गट • संस्थात्मक काळजीमध्ये बाहेर. • तरुण स्त्रिया, सामाजिक आणि आर्थिकदृष्ट्या वंचित समुदाय /गटांशी संबंधित तरुण आणि दिव्यांग तरुण लक्ष्य वयोगटात तीन प्राधान्य गट तयार करतात. • राष्ट्रीय युवा धोरण 2014 चार पायऱ्यांमध्ये कार्यान्वित केली जाईल • सर्व संबंधित मंत्रालये आणि विभागांमध्ये धोरणाच्या अंमलबजावणीसाठी 6 महिन्यांच्या आत कृती आराखडा तयार केला जाईल. • या धोरणाच्या अंमलबजावणीवर देखरेख ठेवण्यासाठी देशभरातील अपवादात्मक तरुणांचा समावेश असलेली युवा परिषददेखील स्थापन केली. • धोरणाच्या यशाचे मोजमाप करण्यासाठी अल्पकालीन आणि दीर्घकालीन सूचकांचा एक संच. • राष्ट्रीय युवा धोरणामध्ये नमूद केल्याप्रमाणे युवााभिमुख योजनांच्या अंमलबजावणीत काही त्रुटी असल्यास तरुणांना त्यांचे निवडून आलेले प्रतिनिधी आणि सरकारला कामाला लावण्यासाठी प्रोत्साहित केले जाते. • युवा विकास निर्देशांकात युवक आरोग्य निर्देशांक, युवा शिक्षण निर्देशांक, युवा कार्य निर्देशांक, युवा सुविधा निर्देशांक आणि युवा सहभाग निर्देशांक या निर्देशांकांचा समावेश असेल. • राष्ट्रीय युवा धोरण 1988 साली, 2003 मध्ये आणि त्यानंतर 2014 मध्ये तयार करण्यात आले. • देशातील सामाजिक-आर्थिक आणि इतर परिस्थितीतील बदलांमध्ये सध्या पुन्हा पुनर्रचना करण्याची मागणी केली जाते जेणेकरून समकालीन परिस्थितीचा आढावा घेतला जाईल आणि ते युवा कल्याण धोरणात सामावून घेतले जाईल. • भारत हा जगातील सर्वाधिक तरुण-दाट लोकवस्ती असलेला देश आहे. जनगणना 2011 मध्ये 15-24 वयोगटातील तरुणांची संख्या 231 दशलक्ष आहे आणि दशक्रिया वाढ +22.1% आहे तर 2011 मध्ये लिंग गुणोत्तर 908 (882) आहे. • 2003 चे राष्ट्रीय युवा धोरण हे तरुणांच्या विकासासाठी पहिले राष्ट्रीय समर्पित धोरण होते.

The Correct answer is the Only c. • National Youth Policy 2014 • The government has launched the National Youth Policy (NYP 2014) to cater to the needs of youth in India. It is a comprehensive policy document that states the vision of the Government of India (GOI) for the youth of the country and also how this vision is sought to be realised by the government. • NYP-2014 caters to the needs of the youth in the age group of 15-29 years, which constitutes 27.5 percent of the population. The target groups identified are • Student Youth • Migrant Youth • Rural Youth • Tribal Youth • Youth At Risk • Youth in violent conflicts • Out of school/dropouts • Groups with social /moral stigma • Out in Institutional Care. • Young women, Youth belonging to socially and economically disadvantaged communities /groups, and differently-abled youth form the three priority groups among the target age group. • The NYP 2014 will be implemented in four steps • It will formulate an action plan within 6 months for the implementation of the policy across all the concerned ministries and departments. • It also constituted a Youth Council consisting of exceptional youth from across the country to oversee the implementation of the policy. • A set of short-term and long-term indicators for measuring the success of the policy. • The youth are encouraged to engage their elected representatives and the government if there are any shortcomings in the implementation of youth-oriented schemes as outlined in the NYP. • Youth Development Index will include the indices viz. Youth Health Index, Youth Education Index, Youth Work Index, Youth Amenities Index, and Youth Participation Index. Related Concepts: • The National Youth Policy was formulated in the year 1988, in 2003, and subsequently in 2014. • The changes in the socio-economic and other conditions in the country call for a reformulation recurrently so that the contemporary situation is taken stock of and absorbed into the policy for the youth's well-being. • India is the world's highest youth-densely populated country. The Census 2011 mentions the youth population in the age group of 15-24 amounting to 231 million and the decadal growth is +22.1% while the sex ratio is 908 (882) in 2011.. • The 2003 National Youth Policy was the First National dedicated policy towards the development of youth.

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):