General Science
Zoology
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
कशेरुकामध्ये, पेशी आणि उतकांमध्ये, K+ आयनचे संहतीकरण _______ असते आणि Na+ आयनचे संहतीकरण _______ असते.
In vertebrates, inside the cells and tissues, there is a _______ concentration of K^(+) ions and _______ concentration of Na^(+) ions.
पर्याय (Options):
A
कमी, जास्त
B
कमी, कमी
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
जास्त, कमी
D
जास्त, जास्त
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
याग्य उत्तर जास्त, कमी आहे.
• Na+/K+-पंप हे पेशींच्या बाह्य प्लाझ्मा पटलामध्ये स्थित एक इलेक्ट्रोजेनिक पारपटल ATPase आहे. पेशींमध्ये 2 पोटॅशियम आयन पंप करतेवेळी Na+/K+-ATPase 3 सोडियम आयन पेशींमधून बाहेर टाकते.
• दोन्ही कटायन त्यांच्या एकाग्रता विभेदनच्या विरूद्ध आहेत. या सजीवांच्या शरीरात निर्माण होणारी द्रव्य इलेक्ट्रोजेनिक म्हणजेच पेशीची उर्वरित पटलाची संभाव्यता स्थिर करणे, पेशींचे प्रमाण नियमन करणे आणि पेशीचे पारगमनाचे संकेत देणे ही कामे असतात.
• चेतापारेषक ग्राहीच्या मॉड्युलेशन करण्याच्या भूमिकेवर भर देऊन हे पुनरावलोकन मुख्यत: न्यूरॉन्समधील Na+/K+-पंप याच्या भूमिकेचा विचार करेल.
• चेतापारेषक ग्राहीच्या मॉड्युलेशनवरील बहुतेक साहित्य हे सस्तन प्राण्यांच्या मज्जासंस्थेची परिस्थिती दर्शवते पण बऱ्याच परिस्थितीत, सर्वच नसल्यास, अकशेरु मज्जासंस्थेमधील स्थिती समान असेल.
• पेशीच्या आतील आणि बाहेरील भागामध्ये आयनिक असंतुलन असते. पेशीच्या आत K+ चे संहतीकरण जास्त आणि बाहेर कमी असते, तर पेशीच्या आत Na+ चे संहतीकरण कमी आणि बाहेर जास्त असते.
• पेशी पटल K+ आणि Na+ साठी वेगळ्या प्रकारे प्रवेश करण्यायोग्य आहे, उर्वरित स्थितीत Na+ पेक्षा K+ अधिक प्रवेशयोग्य आहे. अशा प्रकारे, K+ गमावण्याची सतत वृत्ती असते. हा आयनिक ग्रेडियंट राखण्यासाठी, पेशी पटलावर Na+/K+-pump आहे ज्याला उर्जा उदा. एटीपी आवश्यक आहे.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram