Geography
Soils
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
महाराष्ट्रातील मातीसंदर्भातील विधानांचे निरीक्षण करा. 1. रेगुर मातीमध्ये पुरेशी पातळीवर अल्युमिनियम आणि लोह असते. 2. लॅटेरायक माती आर्द्र हवामानात आढळते. 3. भंडारा जिल्ह्यात लाल माती आढळते. 4. लाल मातीमध्ये सेंद्रिय पदार्थ कमी प्रमाणात असतात.
Observe the statements regarding soils in Maharashtra. 1. Regur soil contains Aluminium and Iron on a sufficient level. 2. Lateric soil is found in a moist climate. 3. Red soil is found in the Bhandara district. 4. Red soil contains less amount of organic matter.
पर्याय (Options):
A
केवळ विधान (1) योग्य आहे.
B
(1), (2) आणि (3) ही विधाने योग्य आहेत.
C
(1), (3), (4) ही विधाने योग्य नाहीत.
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
(1), (2), (3) आणि (4) ही विधाने योग्य आहेत.
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर पर्याय 4 आहे.
महाराष्ट्रातील माती:
• महाराष्ट्राच्या मातीत अग्निज बेसाल्ट्सपासून तयार झालेले अवशेष असतात.
• गोदावरी, भीमा, कृष्णा आणि तापी या नदी पात्राच्या मातीमध्ये काळ्या बेसाल्ट मातीचा खोल थर आहे ज्यात मोठ्या प्रमाणात कवक आढळते.
• ही माती सुतीसाठी 96 % योग्य आहे, म्हणूनच त्याला काळ्या कापसाची माती म्हणतात.
• दख्खनच्या अर्ध-कोरड्या पठारामध्ये काळ्या रेगुर मातीचा मध्यम थर आहे जो मृत्तिकामय आणि आर्द्रतायुक्त आहे, या मातीमध्ये लोह आणि अ‍ॅल्युमिनियम मोठ्या प्रमाणात आढळते. परंतु नायट्रोजन व सेंद्रिय पदार्थ अल्प प्रमाणात आढळतात. म्हणून, विधान 1 योग्य आहे.
लॅटेरिटिक माती:
• वैशिष्ट्ये: अद्वितीय रंग, अल्प प्रजनन, उच्च मृदाघटक आणि अल्प कॅटायन विनिमय क्षमता.
• यात मोठ्या प्रमाणात लोह आणि अ‍ॅल्युमिनियम ऑक्साईड आढळते.
• हे उष्णकटिबंधीय आणि उपोष्णकटिबंधीय भागात तयार होते जेथे हवामान दमट असते. म्हणून, विधान 2 योग्य आहे.
लाल माती:
• उत्तर कोकण, पूर्व विदर्भातील भंडारा, गोंदिया आणि गडचिरोली जिल्ह्यांत लालसर माती आढळते. म्हणून, विधान 3 योग्य आहे.
• त्यात चुना, मॅग्नेशिया, फॉस्फेट, नायट्रोजन आणि कवक अल्प प्रमाणात आढळतात. म्हणून, विधान 4 योग्य आहे.
• त्यात पोटॅश आणि पोटॅशियम मोठ्या प्रमाणात आढळतात.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram