General Science
Gravity
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
उपग्रहातील अंतराळवीराला भारहीन वाटते कारण _______ a. अंतराळवीरावर उपग्रह तळाने प्रयुक्त केलेले बल शून्याइतकेच असते. b. अंतराळवीर आणि उपग्रह तळ एकमेकांकडे आकर्षित होतात. c. तो कोणत्याही गुरुत्वाकर्षण शक्तीने आकर्षित होत नाही. d. वरीलपैकी काहीही नाही.
An astronaut in the satellite feels weightlessness because _______ a. the force exerted by the satellite floor on the astronaut is equal to zero. b. the astronaut and the satellite floor are attracted towards each other. c. he is not attracted by any gravitational force. d. None of the above
पर्याय (Options):
A
a, b आणि c
B
केवळ a आणि b
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
केवळ a आणि c
D
केवळ d
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर केवळ a आणि c आहे.
• उपग्रह पृथ्वीभोवती फिरत आहे.
• F_(g )= पृथ्वीच्या दिशेने उपग्रहाचे गुरुत्वाकर्षण बल
• F_(c )= उपग्रहावर अपकेंद्री बल
• F_(g )= F_(c )बनवते F_(net )= शून्य.
• अशा प्रकारे उपग्रहावर कार्य करणारी निव्वळ शक्ती शून्य आहे.
• पृथ्वीभोवती प्रदक्षिणा घालणाऱ्या उपग्रहाच्या आत शरीर असताना पृथ्वीमुळे शरीरावर येणारा गुरुत्वाकर्षण ताण शरीरावरील अपकेंद्री बलाने संतुलित होतो, ज्यामुळे शरीराचे प्रभावी वजन शून्य होते.
• अंतराळवीरावर उपग्रह तळाने प्रयुक्त केलेले बल शून्याइतकेच आहे.
• गुरुत्वाकर्षण शक्तीने तो आकर्षित केले जात नाही.
• म्हणून अंतराळवीराला गुरुत्वाकर्षण जाणवत नाही.
• म्हणून पर्याय a आणि c योग्य आहे.
भारहीनता
• भारहीनता ही अशी परिस्थिती आहे, ज्यात शरीराचे प्रभावी वजन शून्य होते.
• जेव्हा शरीर खालच्या दिशेने जाणाऱ्या लिफ्टमध्ये असते, तेव्हा त्वरण, a = g.
• दोरी तुटल्यामुळे लिफ्ट घसरते.
स्रोत:https://ncert.nic.in/ncerts/l/keph108.pdf (पृष्ठ क्रमांक: 197 200)
टीप: अधिकृत MPSC उत्तर किल्लीमध्ये दिलेला उत्तर पर्याय 4 म्हणजेच वरीलपैकी एकही नाही. (2019 प्रारंभिक पेपर)
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram