Geography
Origin and evolution of Universe Solar system
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
खालीलपैकी कोणते भूस्थिर कक्षेचे (GEO) अचूक वर्णन करते?
Which of the following describes the Geostationary Orbit (GEO) correctly ?
पर्याय (Options):
A
समुद्रसपाटीपासून 20,000 किमी उंच आणि परिभ्रमण कालावधी 12 तास असतो.
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
समुद्रसपाटीपासून 36,000 किमी उंच आणि परिभ्रमण कालावधी 24 तास असतो.
C
समुद्रसपाटीपासून 400 किमी उंच आणि परिभ्रमण कालावधी 90 मिनिटे असतो.
D
वरीलपैकी नाही
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
समुद्रसपाटीपासून 36,000 किमी उंच आणि परिभ्रमण कालावधी 24 तास असतो हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भूस्थिर कक्षा (GSO) ही शून्य कल असलेली एक भूसमकालिक कक्षा आहे, म्हणजेच ती विषुववृत्तावर असते.
• असे उपग्रह दिवसातून एकदा कक्षेभोवती प्रदक्षिणा पूर्ण करतात आणि पृथ्वीच्या दिशेने फिरतात.
• असे उपग्रह पृथ्वीवरून स्थिर दिसतात, कारण ते पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर एकाच बिंदूवर राहतात.
• ते 35,790 किमी उंचीवर निश्चित असतात.
• उपग्रहाची उंची जसजशी वाढत जाते, तसतशी उपग्रहाला प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यासाठीचा कालावधी वाढतो.
• 35,790 किमी उंचीवर असलेल्या या उपग्रहास प्रदक्षिणा पूर्ण करण्यासाठी 24 तास लागतात.
• या प्रकारच्या कक्षेला भूसमकालिक कक्षा म्हणतात, म्हणजेच ती पृथ्वीशी समकालिक असते. म्हणून, पर्याय 2 योग्य आहे.
• भूसमकालिक कक्षेचा एक विशिष्ट प्रकार भूस्थिर कक्षा म्हणून ओळखला जातो.
• या प्रकारच्या कक्षेत, उपग्रह हा पृथ्वीच्या परिभ्रमण दिशेप्रमाणेच फिरतो आणि त्याचा कालावधी अंदाजे 24 तास असतो. याचा अर्थ, तो पृथ्वीसारख्याच कोणीय वेगाने आणि त्याच दिशेने फिरतो.
• पृथ्वीच्या सापेक्ष तो नेहमी एकाच स्थितीत राहतो.
• भूस्थिर कक्षा केवळ विषुववृत्तावर असू शकते, उपग्रह स्थिर होण्यासाठी तो विषुववृत्तावर असणे आवश्यक असते.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram