MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Basic Concepts of Chemistry
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

खालीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत? a. न्यूक्लियसमधील प्रोटॉनच्या संख्येस त्याचे अणु क्रमांक म्हणतात. b. एकूण प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉनची संख्या त्याच्या वस्तुमान संख्येने बनते.

Which one of the following statements is/are correct? a. The number of protons in a nucleus is called its atomic number. b. The total number of protons and neutrons constitutes its mass number.

पर्याय (Options):
A

फक्त a

B

फक्त b

C

दोन्ही a आणि b

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

a किंवा b देखील नाही

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
योग्य उत्तर a आणि b दोन्ही आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • अणु संख्या: • एक अणू केंद्रबिंदू मध्ये प्रोटॉन एकूण संख्या आम्हाला अणू च्या अणुक्रमांक देते. म्हणून विधान a योग्य आहे. • हे 'झेड' या पत्राद्वारे दर्शविले जाते. • विशिष्ट घटकाच्या सर्व अणूंमध्ये समान प्रोटॉन असतात आणि म्हणून समान अणु संख्या. • भिन्न घटकांच्या अणूंची विभक्त संख्या भिन्न असते. • उदाहरणार्थ, सर्व कार्बन अणूंची परमाणु संख्या 6 असते, तर ऑक्सिजनच्या सर्व अणूंच्या केंद्रकात 8 प्रोटॉन असतात. • वस्तुमान संख्या: • एकत्रित प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉनची संख्या आपल्याला अणूची वस्तुमान संख्या देते. म्हणून स्टेटमेंट बी बरोबर आहे. • हे 'ए' अक्षराचे प्रतिनिधित्व करते. • प्रोटॉन आणि न्युट्रॉन दोन्ही अणूच्या मध्यवर्ती भागात असल्याने त्यांना एकत्र न्यूक्लियन्स म्हणतात. • उदाहरणार्थ, कार्बनच्या अणूमध्ये 6 प्रोटॉन आणि 6 न्यूट्रॉन असतात. अशा प्रकारे, त्याची वस्तुमान संख्या 12 आहे. • घटकांच्या सर्व अणूंमध्ये प्रोटॉनची संख्या समान राहिली तरी, न्यूट्रॉनची संख्या वेगवेगळी असू शकते. अशाच प्रकारे, समान घटकाच्या अणूंमध्ये भिन्न वस्तुमान असू शकतात आणि त्यांना समस्थानिक म्हणतात. • इलेक्ट्रॉनचे वजन जवळजवळ नगण्य असते. अशा प्रकारे अणूचा अणु द्रव्यमान त्याच्या वस्तुमान संख्येइतकाच असतो. महत्त्वाची टीप: पूरक माहिती: • अणू रचना • एखाद्या घटकाची अणू रचना त्याच्या केंद्रकांची स्थापना आणि त्याभोवती इलेक्ट्रॉनांची व्यवस्था दर्शवते. • प्रामुख्याने, पदार्थाची अणू रचना प्रोटॉन, इलेक्ट्रॉन आणि न्यूट्रॉनपासून बनलेली असते. • प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन अणूचे मध्यवर्ती भाग बनवतात, जे त्याची वस्तुमान संख्या तयार करतात. • एखाद्या घटकाची अणु संख्या त्याच्या केंद्रकातील प्रोटॉनच्या एकूण संख्येचे वर्णन करते. • तटस्थ अणूंमध्ये समान प्रमाणात प्रोटॉन आणि इलेक्ट्रॉन असतात. तथापि, स्थिरता वाढविण्यासाठी अणू इलेक्ट्रॉन मिळवू किंवा गमावू शकतात आणि परिणामी आकारलेल्या घटकास आयन म्हणतात. • वेगवेगळ्या घटकांच्या अणूंमध्ये भिन्न विभक्त रचना असतात कारण त्यामध्ये प्रोटॉन आणि इलेक्ट्रॉनचे प्रमाण वेगवेगळे असते. वेगवेगळ्या घटकांच्या विशिष्ट वैशिष्ट्यांचे हे कारण आहे. • शोध • जेजे थॉमसन यांनी 1897 मध्ये शोधलेला इलेक्ट्रॉन. • प्रोटॉन 1886 मध्ये ई. गोल्डस्टीनने शोधला. • न्यूट्रॉन जेम्स चडविक यांनी 1932 मध्ये शोधला.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram
Solution Diagram

Solution Diagram

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

General Science MPSC सराव प्रश्न

कोणत्या कारणामुळे DNA सर्वाधिक प्रमाणात आढळणारे जनुकीय पदार्थ बनतो?

General Science MPSC सराव प्रश्न

डीएनए (DNA) संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या: 1. डीएनए म्हणजे डीऑक्सिरायबोन्यूक्लिक ऍसिड (Deoxyribonucleic Acid) होय. 2. हे रायबोसोममध्ये (ribosomes) स्थित असते. 3. हे रायबोन्यूक्लिक ऍसिड (Ribonucleic Acid) पासून बनलेले आहे. 4. ते स्वतःची प्रत बनवू शकते. खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत?

General Science MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणते प्रकाशाच्या अपवर्तनाचे उदाहरण नाही?

General Science MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती सामग्री विद्युत दिव्यांमध्ये फिलामेंट बनवण्यासाठी सर्वात योग्य आहे?

General Science MPSC सराव प्रश्न

प्रकाश परावर्तनाच्या दुसऱ्या नियमानुसार, सर्व आपाती किरण, आपतन बिंदूजवळ आरशाची स्तंभिका आणि परावर्तित किरण: