प्रोलॅक्टिन - स्त्रीच्या लैंगिक वर्तनाचे नियमन करते हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: प्रोलॅक्टिन:- • हे स्तनग्रंथींना (स्तनपान) दूध तयार करण्यासाठी उत्तेजित करते. • हे सस्तन प्राणी आणि पक्षी, सामान्यत: मादींना, दूध तयार करण्यास सक्षम करण्याच्या भूमिकेसाठीचे एक प्रथिने ओळखले जाते. • हे पीयुषिका (पिट्यूटरी) ग्रंथीमधून खाणे, संभोग, इस्ट्रोजेन उपचार, अंडोत्सर्ग (ओव्हुलेशन) आणि नर्सिंगच्या प्रतिसादात स्रावित होते. • प्रोलॅक्टिन चयापचय, रोगप्रतिकारक शक्तीचे नियमन आणि स्वादुपिंडाच्या विकासात आवश्यक भूमिका बजावते. पूरक माहिती: • पीयुषिका ग्रंथीला शरीराची मुख्य ग्रंथी म्हणतात, कारण ती अंतःस्रावी ग्रंथींच्या क्रियाकलापांचे नियमन करते. • अंतःस्रावी ग्रंथी (नलिकारहित ग्रंथी) या अशा ग्रंथी आहेत, ज्या कोणत्याही नलिकेशिवाय थेट रक्तप्रवाहात संप्रेरक स्रवतात. • तर बाह्यस्त्रावी ग्रंथी संप्रेरकांना नलिकांमध्ये स्रावित करतात, जे त्यांना आवश्यक गंतव्यस्थानापर्यंत घेऊन जातात. • पीयुषिका ग्रंथीशी संबंधित काही महत्वाची संप्रेरके:- +-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------+------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | संप्रेरक | लक्ष्य | कार्य | +-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------+------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+ | GH (वृद्धी हार्मोन) | सर्व पेशी | वृद्धी, पेशी पुनरुत्पादन आणि पेशी पुनर्निर्माण उत्तेजित करते | | LH & FSH (पीतपिंडकारी (ल्युटिनाइझिंग) संप्रेरक) आणि पुटक (फॉलिकल)-उत्तेजक संप्रेरक) | अंडपेशी (स्त्री) शुक्रपेशी (पुरुष) | प्रजनन कार्य आणि लैंगिक वैशिष्ट्यांचे नियंत्रण करते. अंडपेशींना (स्त्रियांमध्ये) इस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन तयार करण्यास उत्तेजित करते. शुक्रपेशींना (पुरुषांमध्ये) टेस्टोस्टेरॉन आणि शुक्राणू तयार करण्यास उत्तेजित करते. | | प्रोलॅक्टिन | स्तन | स्तनांना दूध निर्माण करण्यास उत्तेजित करते. हे संप्रेरक गर्भावस्थेच्या आणि स्तनपान करण्याच्या काळात मोठ्या प्रमाणात स्रावित होते. | | ACTH (अ‍ॅड्रेनोकॉर्टिकोट्रॉपिक संप्रेरक) | अधिवृक्क | अ‍ॅड्रेनल ग्रंथींना स्टेरॉइड संप्रेरक, प्रामुख्याने कॉर्टिसॉल स्रावित करण्यास उत्तेजित करते. | | TSH (थायरॉइड-उत्तेजक संप्रेरक) | थायरॉइड | थायरॉइड ग्रंथीला थायरॉइड संप्रेरक स्रावित करण्यास उत्तेजित करते. थायरॉइड असे संप्रेरक तयार करते, जे शरीर ऊर्जा कशी वापरते याचे नियमन करते. ते वजन, शरीराचे तापमान, स्नायूंची ताकद यांचे नियमन करण्यात देखील महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. | | ADH * (अँटी-डायुरेटिक हार्मोन) | मूत्रपिंड | मूत्रपिंडांद्वारे पाणी धारणा नियंत्रित करते, जे शरीरातील रक्त द्रव आणि खनिजांच्या पातळीचे नियमन करते. | | ऑक्सिटोसिन * *हे संप्रेरक केवळ पीयुषिका ग्रंथीमध्ये संचयित आणि स्रावित (आणि संश्लेषित केले जात नाही) केले जाते. | गर्भाशय स्तन | गर्भधारणेच्या आणि प्रसूतीदरम्यान गर्भाशयाच्या आकुंचनांना आणि त्यानंतर स्तनामधून दूधाच्या स्रावास प्रभावित करते. | +-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------+------------------------------------+-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------+