MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Rutherford’s Nuclear Model of Atom FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

रदरफोर्डच्या α - कण प्रयोगाने दाखवले की अणूंमध्ये _____ असतात.

Rutherford’s α – particle experiment showed that the atoms have

पर्याय (Options):
A

इलेक्ट्रॉन

B

प्रोटॉन

C

न्यूट्रॉन

D

केंद्रक

अचूक उत्तर (Official Answer)
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (4)
संकल्पना: रदरफोर्डचे अणूचे मॉडेल: • त्यांनी अतिशय सोन्याच्या पातळ पत्र्यावर मोठ्या प्रमाणात अल्फा कणांचा भडिमार केला. • कणांचा भडिमार करताना त्यांनी कणांच्या विखुरण्याच्या संख्येचे निरीक्षण केले - • बहुतेक कण एकतर अविचलित किंवा अगदी लहान विचलनासह पत्र्यामधून जाऊ शकले. • काही कण मोठ्या कोनांनी विचलित झाले. • 8000 पैकी 1 कण 90° पेक्षा अधिक कोनाने विचलित झाला. • या विक्षेपणाचा निष्कर्ष: • अणूची बहुतेक जागा रिकामी असते. • अणूच्या मध्यभागी केंद्रक नावाचा एक लहान धनभारित कण असतो. • अणूचे सर्व वस्तुमान मध्य केंद्रकात असते. • केंद्रकावरील धनभाराचे प्रमाण अणूच्या सर्व इलेक्ट्रॉनवरील एकूण ऋणभाराच्या समान असते. • सर्व इलेक्ट्रॉन केंद्रकाभोवती परिभ्रमण करतात आणि कुलोम बल केंद्राभिमुख बल प्रदान करतात स्पष्टीकरण: • α -कण विकिरण प्रयोगानंतर, रदरफोर्डने अणु रचनेच्या संदर्भात खालील निष्कर्ष काढले: • अणूचे बहुतेक वस्तुमान (किमान 99.95%) आणि अगदी लहान प्रदेशात केंद्रित असलेल्या अणूचे सर्व भार यांना अणु केंद्रक म्हणतात. म्हणून, पर्याय 4 योग्य आहे. • केंद्रकामध्ये प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन यांचा समावेश असतो, ज्यामध्ये प्रोटॉन प्रथम रदरफोर्डने शोधला होता परंतु न्यूट्रॉनचा शोध नंतर जेम्स चॅडविक यांनी 1932 मध्ये लावला होता. • अणूमध्ये, सर्वाधिक रिकामी जागा असते आणि इलेक्ट्रॉन केंद्रकाभोवती परिभ्रमण करतात ज्याप्रकारे ग्रह सूर्याभोवती परिभ्रमण करतात आणि अणूमधील प्रोटॉन आणि इलेक्ट्रॉनची संख्या सामान्य परिस्थितीत (गैर-आयनीकृत) समान असते.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram

स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता

Solution Diagram

Solution Diagram

परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('इलेक्ट्रॉन') आणि पर्याय 4 ('केंद्रक') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'केंद्रक'. Rutherford’s Nuclear Model of Atomचा थेट संबंध 'केंद्रक' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('इलेक्ट्रॉन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रक' हे ठरते. • पर्याय 2 ('प्रोटॉन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रक' हे ठरते. • पर्याय 3 ('न्यूट्रॉन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'केंद्रक' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('केंद्रक') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 10

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):