MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Vaccines FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

डीपीटी लस नवजात बालकांना त्यांच्या लसीकरण वेळापत्रकानुसार दिली जाते. डीपीटी (DPT) चा फुल फॉर्म काय आहे?

The DPT vaccine is given to infants as part of their immunisation schedule. What is the full form of DPT?

पर्याय (Options):
A

डिप्थीरिया, न्यूमोनिया आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pneumonia and Tetanus)

B

डिप्थीरिया, स्वादुपिंडाचा दाह आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pancreatitis and Tetanus)

C

डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

डिप्थीरिया, पोलिओ आणि धनुर्वात (Diphtheria, Polio and Tetanus)

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
या प्रश्नाचे योग्य उत्तर डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात हे आहे. महत्वाचे मुद्दे • डीपीटी लस तीन गंभीर जीवाणूजन्य रोगांपासून संरक्षण देते: डिप्थीरिया, घटसर्प (whooping cough), आणि धनुर्वात. • ही लस भारतातील युनिव्हर्सल इम्युनायझेशन प्रोग्राम (UIP) चा एक भाग आहे, ज्याचा उद्देश मुलांना जीवघेण्या संसर्गापासून वाचवणे आहे. • डिप्थीरिया घशावर परिणाम करतो आणि श्वास घेण्यास त्रास, हृदयविकार किंवा पक्षाघात होऊ शकतो. • घटसर्प, (whooping cough), गंभीर खोकला आणतो, ज्यामुळे नवजात बालकांना श्वास घेणे कठीण होते आणि न्यूमोनियासारख्या गुंतागुंत निर्माण होतात. • धनुर्वात, ज्याला "लॉकजॉ" म्हणून देखील ओळखले जाते, हा एक जीवाणू संसर्ग आहे जो वेदनादायक स्नायू कडक होणे आणि पेटके निर्माण करतो, बहुतेक वेळा जखमेच्या दूषिततेमुळे होतो. अतिरिक्त माहिती • डीपीटी लस साधारणपणे 6 आठवड्यांच्या वयात अनेक डोसमध्ये दिली जाते, त्यानंतर लसीकरण वेळापत्रकानुसार बूस्टर डोस दिले जातात. • डीपीटी लसी व्यतिरिक्त, DTaP (डिप्थीरिया, धनुर्वात, एसेल्युलर घटसर्प) सारख्या एकत्रित लसी देखील आहेत, ज्यामुळे दुष्परिणाम होण्याची शक्यता कमी असते. • ही लस रोग निर्माण न करता, या जीवाणूंनी तयार केलेल्या विषांविरुद्ध प्रतिपिंडे (antibodies) तयार करण्यासाठी रोगप्रतिकारशक्ती प्रणालीला उत्तेजित करते. • डीपीटी लसीचे दुष्परिणाम सामान्यतः सौम्य असतात आणि त्यात ताप, इंजेक्शनच्या ठिकाणी सूज किंवा चिडचिडेपणा यांचा समावेश असू शकतो. • लसीकरणामुळे जागतिक स्तरावर या रोगांचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या कमी झाले आहे, ज्यामुळे मजबूत लसीकरण कार्यक्रम असलेल्या देशांमध्ये ते दुर्मिळ झाले आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('डिप्थीरिया, पोलिओ आणि धनुर्वात (Diphtheria, Polio and Tetanus)') आणि पर्याय 3 ('डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )'. Vaccinesचा थेट संबंध 'डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('डिप्थीरिया, न्यूमोनिया आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pneumonia and Tetanus)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )' हे ठरते. • पर्याय 2 ('डिप्थीरिया, स्वादुपिंडाचा दाह आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pancreatitis and Tetanus)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )' हे ठरते. • पर्याय 4 ('डिप्थीरिया, पोलिओ आणि धनुर्वात (Diphtheria, Polio and Tetanus)'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('डिप्थीरिया, घटसर्प आणि धनुर्वात (Diphtheria, Pertusis and Tetanus )') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 09

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):