MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Scientific Developments FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

कोणी अन्नातील सूक्ष्मजंतूंची वाढ रोखण्यासाठी अन्नाचे तापमान वाढवून त्याचा दर्जा राखण्याचे तंत्र विकसित केले होते?

Who developed the technique of preserving the quality of food by raising its temperature to prevent microbial growth in the food?

पर्याय (Options):
A

अँटोनी व्हॅन लिवेनहॉक

B

रॉबर्ट कोच

C

लुई पाश्चर

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

जोसेफ लिस्टर

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
लुई पाश्चर हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • लुई पाश्चर यांनी अन्नातील सूक्ष्मजंतूंची वाढ रोखण्यासाठी अन्नाचे तापमान वाढवून त्याची गुणवत्ता राखण्याचे तंत्र विकसित केले होते. • या प्रक्रियेस, लुई पाश्चर यांच्या नावावरून पाश्चरायझेशन म्हणून ओळखले जाते. • पाश्चरायझेशनमध्ये विशिष्ट कालावधीसाठी अन्न विशिष्ट तापमानावर गरम करणे आणि नंतर त्वरित थंड करणे समाविष्ट आहे. • दूध आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थांचा साठवण काळ वाढविण्यासाठी दुग्ध उद्योगात या तंत्राचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. • दुग्धपदार्थांव्यतिरिक्त, सुरक्षितता आणि दीर्घायुष्य सुनिश्चित करण्यासाठी ज्यूस, डबाबंद पदार्थ आणि इतर विविध उपभोग्य वस्तूंसाठी पाश्चरायझेशनचा वापर केला जातो. पूरक माहिती: • लुई पाश्चर हे एक फ्रेंच जीवशास्त्रज्ञ, सूक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ आणि रसायनशास्त्रज्ञ होते. ज्यांना लसीकरण, सूक्ष्मजीव किण्वन आणि पाश्चरायझेशन या तत्त्वांच्या शोधासाठी ओळखले जाते. • जंतू सिद्धांतातील त्यांच्या कार्यामुळे सूक्ष्मजीवशास्त्र क्षेत्रात आणि रेबीज व अँथ्रॅक्स सारख्या आजारांवरील लसींच्या विकासातही लक्षणीय प्रगती झाली. • पाश्चर यांच्या योगदानाचा सार्वजनिक आरोग्य, अन्न सुरक्षा आणि सूक्ष्मजीवशास्त्राच्या एकंदर आकलनावर कायमस्वरूपी परिणाम झाला आहे. • आधुनिक सूक्ष्मजीवशास्त्राच्या संस्थापकांपैकी ते एक मानले जातात.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('जोसेफ लिस्टर') आणि पर्याय 3 ('लुई पाश्चर') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'लुई पाश्चर'. Scientific Developmentsचा थेट संबंध 'लुई पाश्चर' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('अँटोनी व्हॅन लिवेनहॉक'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लुई पाश्चर' हे ठरते. • पर्याय 2 ('रॉबर्ट कोच'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लुई पाश्चर' हे ठरते. • पर्याय 4 ('जोसेफ लिस्टर'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लुई पाश्चर' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('लुई पाश्चर') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 07

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):