MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Optics FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जेव्हा सात रंगांचे मिश्रण असलेला पांढरा प्रकाश काचेच्या प्रिझममधून जातो तेव्हा अपस्करण का होते?

Why does dispersion occur when white light which is a mixture of seven colours passes through a glass prism?

पर्याय (Options):
A

पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

7 रंग समान वेगाने अपवर्तित होतात.

C

7 रंग प्रिझमद्वारे परावर्तित होतात

D

पांढरा प्रकाश प्रिझममधून 7 रंग विखुरतो

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
संकल्पना: • प्रकाशाचे अपस्करण: संयुक्त प्रकाश किरणाचे त्याच्या घटक रंगांमध्ये विभाजन होण्याला प्रकाशाचे अपस्करण म्हणतात. • पांढऱ्या प्रकाशाचे अपस्करण होते, कारण पांढऱ्या प्रकाशाचे रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात. • सर आयझॅक न्यूटन यांनी अपस्करणाचा शोध लावला होता. • न्यूटन यांनी प्रकाश हा सात वेगवेगळ्या रंगांचा बनलेला आहे हे शोधून काढले. स्पष्टीकरण: • पांढऱ्या प्रकाशाचे अपस्करण होते, कारण पांढऱ्या प्रकाशाचे रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात. म्हणून पर्याय 1 योग्य आहे.
स्पष्टीकरण आकृती (Solution Visual Diagram):
Solution Diagram

स्पष्टीकरणाची आकृती / संदर्भ तक्ता

Solution Diagram

Solution Diagram

परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('7 रंग समान वेगाने अपवर्तित होतात.') आणि पर्याय 1 ('पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात'. Opticsचा थेट संबंध 'पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('7 रंग समान वेगाने अपवर्तित होतात.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात' हे ठरते. • पर्याय 3 ('7 रंग प्रिझमद्वारे परावर्तित होतात'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात' हे ठरते. • पर्याय 4 ('पांढरा प्रकाश प्रिझममधून 7 रंग विखुरतो'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('पांढऱ्या प्रकाशाचे 7 रंग काचेच्या प्रिझममधून वेगवेगळ्या वेगाने प्रवास करतात') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 06

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):