MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Chemistry in Everyday Life FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

सोडियम धातू केरोसीनमध्ये का ठेवला जाते?

Why is sodium metal protected in kerosene?

पर्याय (Options):
A

सोडियम हवेत अदृश्य असतो

B

सोडियमचा गंध खूप तीव्र असते

C

ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे

अचूक उत्तर (Official Answer)
D

सोडियम केरोसीनपासून काढले जाते

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)
ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • सोडियम धातू अत्यंत अभिक्रियाशील आहे. जो ऑक्सिजन आणि पाण्यासोबत तीव्र अभिक्रिया देऊ शकतो. • हवेत उघडा ठेल्यास, सोडियम ऑक्सिजनसोबत अभिक्रिया करून सोडियम ऑक्साइड तयार करतो, जो धोकादायक असू शकतो. • पाण्याच्या उपस्थितीत, सोडियम हा सोडियम हायड्रॉक्साइड आणि हायड्रोजन वायू तयार करण्यासाठी अभिक्रिया देतो, ज्यामुळे स्फोट होऊ शकतात. • या धोकादायक अभिक्रिया टाळण्यासाठी, सोडियम केरोसीनमध्ये ठेवला जातो, जे हवा आणि आर्द्रतेपासून संरक्षणात्मक अडथळा म्हणून कार्य करते. पूरक माहिती: • केरोसीन हे एक अध्रुवीय विद्रावक आहे, जे सोडियमसोबत अभिक्रिया देत नाही, ज्यामुळे ते एक आदर्श साठवण माध्यम बनते. • ही साठवणूक पद्धत सामान्यतः प्रयोगशाळा आणि उद्योगांमध्ये वापरली जाते, जेणेकरून अल्कधातूंची सुरक्षित हाताळणी सुनिश्चित होईल. • पोटॅशियम आणि लिथियमसारखे इतर अल्कधातू देखील धोकादायक अभिक्रिया टाळण्यासाठी अशाच प्रकारे साठवले जातात. • अभिक्रियाशील धातूंची योग्य साठवणूक करणे हे सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि त्यांचा वापर केल्या जाणाऱ्या वातावरणात अपघात टाळण्यासाठी महत्त्वाचे आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 4 ('सोडियम केरोसीनपासून काढले जाते') आणि पर्याय 3 ('ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे'. Chemistry in Everyday Lifeचा थेट संबंध 'ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('सोडियम हवेत अदृश्य असतो'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे' हे ठरते. • पर्याय 2 ('सोडियमचा गंध खूप तीव्र असते'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे' हे ठरते. • पर्याय 4 ('सोडियम केरोसीनपासून काढले जाते'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 3 ('ऑक्सिजन आणि पाण्यासह होणाऱ्या त्याच्या तीव्र अभिक्रियांपासून संरक्षण करणे') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):