MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Botany FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

द्विदल वनस्पतींमध्ये, कोणत्या प्रकारच्या मूळ संस्थेमध्ये मुख्य प्राथमिक मूळ असते ज्यातून पार्श्व फांद्या फुटतात?

In dicotyledonous plants, which type of root system consists of a main primary root that gives rise to lateral branches?

पर्याय (Options):
A

सोटमूळ संस्था

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

आधारमूळ संस्था

C

तंतुमय मूळ संस्था

D

आगंतुक मूळ संस्था

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर सोटमूळ संस्था आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • बहुतेक द्विदल वनस्पतींमध्ये, आदिमुळाच्या थेट वाढीमुळे प्राथमिक मूळ तयार होते जे मातीच्या आत वाढते. • प्राथमिक मूळ हा मुख्य मध्यवर्ती अक्ष असतो जो वनस्पतीच्या आयुष्यभर टिकून राहतो आणि त्यातून विविध स्तरांच्या पार्श्व फांद्या फुटतात, जसे की दुय्यम मुळे आणि तृतीयक मुळे. • प्राथमिक मूळ आणि त्याच्या पार्श्व फांद्यांच्या संयोजनाला सोटमूळ संस्था असे म्हणतात, जे द्विदल वनस्पतींचे वैशिष्ट्य आहे. • ही संस्था मातीत खोलवर जाण्यासाठी अनुकूल असते जेणेकरून वनस्पतीला चांगला आधार मिळेल आणि खोल थरांमधून पाणी आणि खनिजांचे कार्यक्षम शोषण होईल. • सोटमूळ संस्थेचे एक उत्कृष्ट उदाहरण मोहरीच्या वनस्पतीमध्ये , तसेच आंबा, वाटाणा आणि हरभरा यामध्ये दिसून येते. पूरक माहिती: • तंतुमय मूळ संस्था: • सामान्यतः गहू आणि मका यांसारख्या एकदल वनस्पतींमध्ये आढळते. • यामध्ये प्राथमिक मूळ अल्पायुषी असते आणि त्याची जागा खोडाच्या तळापासून उगम पावणाऱ्या पातळ, धाग्यासारख्या मुळांचा मोठा समूह घेतो. • आगंतुक मूळ संस्था: • ही अशी मुळे आहेत जी आदिमुळाव्यतिरिक्त वनस्पतीच्या इतर कोणत्याही भागातून, जसे की खोड किंवा पानांमधून विकसित होतात. • उदाहरणांमध्ये गवत, मॉन्स्टेरा आणि वड यांमध्ये आढळणाऱ्या मुळांचा समावेश होतो. • आधारमूळ संस्था: • हा आगंतुक मुळांचा एक विशिष्ट प्रकार आहे जो प्रामुख्याने यांत्रिक आधारासाठी तयार झालेला असतो. • ती जड आडव्या फांद्यांमधून उगम पावतात आणि खांबांसारखे काम करत मातीत उभ्या दिशेने खाली वाढतात, जे वडाच्या झाडामध्ये (Ficus benghalensis) प्रामुख्याने दिसून येते.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('आधारमूळ संस्था') आणि पर्याय 1 ('सोटमूळ संस्था') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'सोटमूळ संस्था'. Botanyचा थेट संबंध 'सोटमूळ संस्था' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('आधारमूळ संस्था'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सोटमूळ संस्था' हे ठरते. • पर्याय 3 ('तंतुमय मूळ संस्था'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सोटमूळ संस्था' हे ठरते. • पर्याय 4 ('आगंतुक मूळ संस्था'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'सोटमूळ संस्था' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('सोटमूळ संस्था') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 05

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):