सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
योग्य उत्तर हायड्रोजन आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• इथेनॉल हे रासायनिक सूत्र C_(2)H_(5)OH असलेले अल्कोहोल आहे.
• अल्कोहोलची सोडियम धातूंसोबत अभिक्रिया होऊन हायड्रोजन वायू आणि सोडियम अल्कोक्साइड तयार होते, जे दोन्ही मुक्त होतात.
• इथेनॉल आणि सोडियम धातूपासून सोडियम एथॉक्साइड तयार करण्याच्या प्रक्रियेत, हायड्रोजन वायू तयार होतो.
• 2 C2H5OH + 2 Na → 2 C2H5ONa + H_(2)
• परिणामी, इथेनॉल आणि सोडियमच्या अभिक्रियेतून हायड्रोजन हा वायू तयार होतो.
पूरक माहिती:
• सेंद्रिय रेणूंच्या मिश्रणात इथेनॉल उपस्थित आहे की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी, इथेनॉल आणि मिठाची अभिक्रिया एक पुष्टीकरण चाचणी म्हणून वापरली जाते.
• या चाचणीत, कथितरित्या अल्कोहोलिक सेंद्रिय रेणूंना थोडे मीठ दिले जाते.
• जर द्रवामध्ये सोडियम धातू मिसळल्याने बुडबुडे किंवा जलद वाढणारे बुडबुडे तयार झाले, जे हायड्रोजन वायूचे उत्सर्जन दर्शवतात, तर अज्ञात नमुना इथेनॉल असल्याचे निश्चित होते.
• जर सोडियम धातू मिसळल्यावर द्रवामध्ये बुडबुडे तयार झाले नाहीत, तर तो नमुना अल्कोहोल नाही.
• ही चाचणी केवळ एक प्राथमिक चाचणी आहे; इथेनॉलची उपस्थिती निश्चित करण्यासाठी इतर चाचण्या आवश्यक आहेत.
The correct answer is hydrogen.
Explanation & Key Takeaways:
• Alcohol with the chemical formula C_(2)H_(5)OH is ethanol.
• Alcohols react with sodium metals to produce hydrogen gas and sodium alkoxide, which are both released.
• In the process of forming sodium ethoxide from ethanol and sodium metal, hydrogen gas is produced.
• 2 C2H5OH + 2 Na → 2 C2H5ONa + H_(2)
• As a result, hydrogen is the gas that results from the reaction of ethanol and sodium.
Related Concepts:
• To determine whether ethanol is present in a mixture of organic molecules, the reaction of ethanol and salt is utilised as a confirmatory test.
• In this test, a supposedly alcoholic organic molecule is given a tiny bit of salt.
• It is confirmed that the unknown sample is ethanol if the addition of sodium metal to the liquid results in effervescence or rapidly rising bubbles that show the evolution of hydrogen gas.
• If the liquid does not bubble when sodium metal is added, the sample is not alcohol.
• This test is only a preliminary one; other tests are needed to definitively determine whether ethanol is present.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('कार्बन डायऑक्साइड') आणि पर्याय 4 ('हायड्रोजन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('Carbon dioxide') with Option 4 ('Hydrogen'). Distinguish the exact context before marking.
वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'हायड्रोजन'. General Scienceचा थेट संबंध 'हायड्रोजन' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.
Science Booster: Core Principle — 'Hydrogen'. Connect General Science directly to 'Hydrogen'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('कार्बन डायऑक्साइड'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हायड्रोजन' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('वायूंचे उत्सर्जन होत नाही'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हायड्रोजन' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('ऑक्सिजन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'हायड्रोजन' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('हायड्रोजन') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Carbon dioxide'): Incorrect. As per official verified records, 'Hydrogen' is the valid fact.
• Option 2 ('No evolution of Gas'): Incorrect. As per official verified records, 'Hydrogen' is the valid fact.
• Option 3 ('Oxygen'): Incorrect. As per official verified records, 'Hydrogen' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('Hydrogen').