MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Nucleus FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

एखाद्या मूलद्रव्याचा अणुअंक म्हणजे त्या मूलद्रव्याच्या प्रत्येक अणूच्या केंद्रकातील _______ ची संख्या होय.

The atomic number of an element is the number of_______ in the nucleus of each atom of that element.

पर्याय (Options):
A

प्रोटॉन

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

मेसॉन

C

न्यूट्रॉन

D

इलेक्ट्रॉन

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
प्रोटॉन हे योग्य उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • एखाद्या अणूच्या केंद्रकातील प्रोटॉनची संख्या म्हणजेच त्या मूलद्रव्याचा अणुअंक होय. • ही संख्या त्या मूलद्रव्यास विशिष्ट ओळख प्रदान करते आणि आवर्त सारणीतील त्याचे स्थान ठरवते. • उदाहरणार्थ, हायड्रोजनचा अणुअंक 1 (एक प्रोटॉन) आहे, तर कार्बनचा अणुअंक 6 (सहा प्रोटॉन) आहे. • अणूतील प्रोटॉनच्या धनप्रभाराला समतोल करणाऱ्या इलेक्ट्रॉनची संख्या अणुअंकाने दर्शविली जाते. पूरक माहिती: • न्यूट्रॉन • न्यूट्रॉन हे उपअणुकण आहेत, जे अणूच्या केंद्रकात प्रोटॉनसोबत आढळतात. • त्यांना कोणताही विद्युतभार नसतो (तटस्थ) आणि ते प्रोटॉनपेक्षा किंचित जास्त वजनाचे असतात. • न्यूट्रॉन अणूच्या वजनात योगदान देतात आणि केंद्रकाचे स्थिरीकरण करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात • न्यूट्रॉन हे अणु अभिक्रियांमध्ये, जसे की विखंडन आणि संलयनामध्ये आवश्यक आहेत. • इलेक्ट्रॉन • इलेक्ट्रॉन हे ऋणप्रभारीत उपअणुकण आहेत, जे अणूच्या केंद्रकाभोवती इलेक्ट्रॉन कवच किंवा उर्जा पातळीत परिभ्रमण करतात. • ते प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉनपेक्षा खूपच कमी वजनाचे असतात. • इलेक्ट्रॉनची संख्या आणि व्यवस्था मूलद्रव्याचे रासायनिक गुणधर्म आणि वर्तन ठरवते. • इलेक्ट्रॉन विद्युत चालकतेसाठी जबाबदार असतात. • मेसॉन • मेसॉन हे एक प्रकारचे उपअणुकण आहेत, जे एक क्वार्क आणि एक अँटीक्वार्कपासून बनलेले असतात. • ते हेड्रॉन नावाच्या कणांच्या कुटुंबाचा भाग आहेत, ज्यामध्ये बॅरियन (जसे की प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन) देखील समाविष्ट आहेत. • मेसॉन केंद्रकात प्रोटॉन आणि न्यूट्रॉन एकत्र धरून ठेवणारे मजबूत अणु बल केंद्रित करतात • पायन्स (π मेसॉन) आणि कायन्स (K मेसॉन) यासारख्या अनेक प्रकारचे मेसॉन आहेत.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('मेसॉन') आणि पर्याय 1 ('प्रोटॉन') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'प्रोटॉन'. Nucleusचा थेट संबंध 'प्रोटॉन' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('मेसॉन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'प्रोटॉन' हे ठरते. • पर्याय 3 ('न्यूट्रॉन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'प्रोटॉन' हे ठरते. • पर्याय 4 ('इलेक्ट्रॉन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'प्रोटॉन' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('प्रोटॉन') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):