सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
प्रोलॅक्टिन हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• प्रोलॅक्टिन हे एक संप्रेरक आहे, जे मानवांसह प्राण्यांच्या पियुषिका ग्रंथीमध्ये तयार होते.
• हे प्रामुख्याने स्तनपान (दुधाचे उत्पादन) नियंत्रित करते आणि चयापचयामध्ये विविध भूमिका बजावते.
• प्रतिकारशक्ती प्रणालीचे नियमन आणि पुनरुत्पादन प्रणालीचा विकास यात याची भूमिका असते.
• ते वनस्पतींची वाढ किंवा विकासात समाविष्ट नसते, म्हणूनच ते वनस्पती संप्रेरक म्हणून वर्गीकृत नाही.
पूरक माहिती:
• जिब्बरेलिन
• जिब्बरेलिन हा वनस्पती संप्रेरकांचा एक गट आहे, जो खोडाची वाढ, बीजांकुरण आणि फुलबहाराला प्रोत्साहन देतो.
• ते बियाण्यांमधील सुप्तावस्था तोडण्यास मदत करतात आणि वनस्पतींमधील विविध विकासात्मक प्रक्रियेमध्ये समाविष्ट असतात.
• ते विशेषतः फळांचा विकास आणि पानांचा विस्तार यांसारख्या प्रक्रियेत महत्त्वाचे आहेत.
• इथिलीन
• इथिलीन हे एक वायूयुक्त वनस्पती संप्रेरक आहे, जे फळे पिकणे, फुलोरा येणे आणि ताणतणावाच्या स्थितींना प्रतिसाद देण्याचे नियमन करते.
• ते वनस्पतींच्या वृद्धी प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावते.
• ते फळे पिकण्यास प्रोत्साहन देण्यासाठी प्रसिद्ध असून विविध फळांमध्ये पिकण्याची वेळ नियंत्रित करण्यासाठी व्यावसायिकरित्या वापरले जाते.
• ॲब्सिसिक आम्ल (ABA)
• ॲब्सिसिक आम्ल हे एक वनस्पती संप्रेरक आहे, जे प्रामुख्याने पानांचे गळणे (पानगळती) वाढवते, वनस्पतींना ताणतणावाच्या स्थितींना (जसे की दुष्काळ) प्रतिसाद देण्यास मदत करते आणि बियाण्यांची सुप्तावस्था नियंत्रित करते.
• ते वनस्पतींचे पाणी संतुलन राखण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावते आणि पर्यावरणीय ताणतणावांशी सामना करण्यास वनस्पतींना मदत करणाऱ्या संकेतन मार्गांमध्ये समाविष्ट असते.
The correct answer is Prolactin
Explanation & Key Takeaways:
• Prolactin is a hormone produced in the pituitary gland of animals, including humans.
• It primarily regulates lactation (milk production) and has various roles in metabolism,
• regulation of the immune system, and development of the reproductive system.
• It is not involved in plant growth or development, which is why it is not classified as a plant hormone.
Related Concepts:
• Gibberellins
• Gibberellins are a group of plant hormones that promote stem elongation, seed germination, and flowering.
• They help in breaking dormancy in seeds and are involved in various developmental processes in plants.
• They are particularly important in processes such as fruit development and leaf expansion.
• Ethylene
• Ethylene is a gaseous plant hormone involved in the regulation of fruit ripening, flowering, and the response to stress conditions.
• It plays a key role in the ageing process of plants.
• It is well known for promoting the ripening of fruits and is used commercially to control the timing of ripening in various fruits.
• Abscisic Acid (ABA)
• Abscisic acid is a plant hormone that primarily promotes leaf abscission (the shedding of leaves), helps plants respond to stress conditions (such as drought), and regulates seed dormancy.
• It plays a crucial role in maintaining plant water balance and is involved in signalling pathways that help plants cope with environmental stresses.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: प्रश्नात 'नाही / अयोग्य' असा नकारात्मक शब्द विचारला आहे. अनेक विद्यार्थी घाईत सकारात्मक विधान समजून चुकीचा पर्याय निवडतात. येथे 'प्रोलॅक्टिन' हे अचूक उत्तर आहे.
Exam Trap: The question contains a negative constraint ('NOT' / 'INCORRECT'). Candidates often rush and mark a true statement instead of identifying 'Prolactin'.
वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'प्रोलॅक्टिन'. Botanyचा थेट संबंध 'प्रोलॅक्टिन' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.
Science Booster: Core Principle — 'Prolactin'. Connect Botany directly to 'Prolactin'.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('जिब्बरेलिन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'प्रोलॅक्टिन' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('इथिलीन'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'प्रोलॅक्टिन' हे ठरते.
• पर्याय 4 ('ॲब्सिसिक आम्ल'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'प्रोलॅक्टिन' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('प्रोलॅक्टिन') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('Gibberellins'): Incorrect. As per official verified records, 'Prolactin' is the valid fact.
• Option 3 ('Ethylene'): Incorrect. As per official verified records, 'Prolactin' is the valid fact.
• Option 4 ('Abscisic Acid'): Incorrect. As per official verified records, 'Prolactin' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 2 ('Prolactin').