MPSC Test Logo mpsctest.in
General Science Pressure FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

जेव्हा एक बूच आणि एक खिळा पाण्याने भरलेल्या चंचुपात्रात ठेवले जाते, तेव्हा बूच तरंगते आणि खिळा बुडतो. यामागे काय कारण आहे?

When a cork and a nail are kept in a beaker filled with water, the cork floats while the nail sinks. What is the reason behind this?

पर्याय (Options):
A

बूचाचे वस्तुमान लोखंडी खिळ्याच्या वस्तुमानापेक्षा जास्त असते.

B

लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

लोखंडी खिळ्याचे वस्तुमान बूचाच्या वस्तुमानापेक्षा जास्त असते.

D

बूचाची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • पदार्थाची घनता प्रति एकक आकारमान वस्तुमान म्हणून परिभाषित केली जाते. • त्याचे S.I. एकक किलो/मी^(3) आहे. • घनता = वस्तुमान / आकारमान. • अंशतः किंवा पूर्णतः बुडलेली वस्तू तिच्या वरच्या पृष्ठभागापेक्षा तिच्या खालच्या पृष्ठभागावर जास्त दाब अनुभवते. यामुळे परिणामी बल वरच्या दिशेने होते. या बलाला उत्प्रणोद असे म्हणतात. • उत्प्रणोद = वस्तूचे वजन कमी होणे = हवेतील वजन - द्रवाचे वजन. सूचना: • कॉर्कची घनता पाण्यापेक्षा कमी असते. • अशा प्रकारे, कॉर्कवरील पाण्याचा उत्प्रणोद कॉर्कच्या वजनापेक्षा जास्त असतो. त्यामुळे ते तरंगते. • दुसरीकडे, लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्यापेक्षा जास्त असते आणि लोखंडी खिळ्यावरील पाण्याचा उत्प्रणोद लोखंडी खिळ्याच्या वजनापेक्षा कमी असतो. त्यामुळे तेे बुडते
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 3 ('लोखंडी खिळ्याचे वस्तुमान बूचाच्या वस्तुमानापेक्षा जास्त असते.') आणि पर्याय 2 ('लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

वैज्ञानिक क्लृप्ती: मूलभूत नियम व कार्य — 'लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.'. Pressureचा थेट संबंध 'लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.' या वैज्ञानिक नियमाशी आहे.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 1 ('बूचाचे वस्तुमान लोखंडी खिळ्याच्या वस्तुमानापेक्षा जास्त असते.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.' हे ठरते. • पर्याय 3 ('लोखंडी खिळ्याचे वस्तुमान बूचाच्या वस्तुमानापेक्षा जास्त असते.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.' हे ठरते. • पर्याय 4 ('बूचाची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर 'लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 2 ('लोखंडी खिळ्याची घनता पाण्याच्या घनतेपेक्षा जास्त असते.') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 02

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):