शरीराद्वारे अन्न स्रोतांतून शोषून घेतलेल्या प्रथिनांच्या प्रमाणाचे वर्णन करण्यासाठी कोणती संज्ञा वापरली जाते?

पर्याय (Options):

जैवमूल्य

अचूक उत्तर (Official Answer)

ग्लायसेमिक निर्देशांक

पोषक घनता

पचनक्षमता

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)

योग्य उत्तर जैवमूल्य आहे स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: • जैवमूल्य (BV) हे अन्नातून शोषलेल्या प्रथिनांच्या प्रमाणाचे मोजमाप आहे जे जीवाच्या शरीरातील प्रथिनांमध्ये समाविष्ट होते. मापन मानवी आणि प्राणी दोन्ही खाद्यपदार्थांवर वापरले जाते. • जैवमूल्य हे वापरण्यायोग्य प्रथिनांचे प्रमाण दर्शवते जे शरीर विशिष्ट अन्न स्रोतातून काढू शकते. अन्नाचे जैविक मूल्य जितके जास्त असेल तितके ते शरीरात प्रथिने संश्लेषणासाठी आवश्यक अमीनो आम्ल प्रदान करू शकते. • हे सामान्यतः वापरले जाणारे दशमान आहे जे अन्नातून उपलब्ध प्रथिने वापरण्याची शरीराची क्षमता मोजते. हे 100 पर्यंतच्या प्रमाणात अन्न स्रोतांचे गुण करते - सैद्धांतिकदृष्ट्या परिपूर्ण प्रोटीनसाठी 100 हे जास्तीत जास्त मूल्य आहे जे शरीराद्वारे पूर्णपणे वापरले जाऊ शकते. • अंड्यातील प्रथिनांचे जैव मूल्य 100 असते, जे इतर सर्व खाद्यपदार्थांच्या तुलनेत मानक म्हणून सेट केले जाते. त्यात सर्व 9 अत्यावश्यक अमीनो आम्ल असतात जे मानवी शरीर स्वतः तयार करू शकत नाहीत. • मांस, मासे आणि पोल्ट्री यांचे जैव मूल्य 70 ते 80 दरम्यान असते, ज्यामुळे ते प्रथिनांचे कार्यक्षम स्रोत देखील बनतात. • वनस्पती प्रथिनांमध्ये सामान्यतः कमी BV असते कारण त्यातील अनेकांमध्ये सर्व आवश्यक अमीनो आम्ल नसतात. तथापि, विविध वनस्पती प्रथिने (जसे की बीन्स आणि तांदूळ) एकत्र केल्याने उच्च BV सह संपूर्ण प्रथिने तयार होऊ शकतात. • आहार नियोजनामध्ये प्रथिनांचे जैविक मूल्य विचारात घेणे महत्त्वाचे आहे, विशेषत: ज्या क्रीडापटूंना स्नायूंच्या पुनर्प्राप्तीसाठी आणि वाढीसाठी उच्च-गुणवत्तेच्या प्रथिनांची आवश्यकता असते आणि शाकाहारी किंवा शाकाहारी लोकांसाठी जे पूर्ण प्रथिने वापरत नाहीत. • तथापि, जैविक मूल्य प्रथिनांच्या पचनक्षमतेचा विचार करत नाही. एखाद्या अन्नामध्ये उच्च BV असू शकतो- जे दर्शविते की त्यात आवश्यक अमीनो आम्लाचा संपूर्ण संच आहे- परंतु ते पचणे देखील कठीण असू शकते, ज्यामुळे शरीर प्रत्यक्षात शोषून आणि वापरत असलेल्या प्रथिनांचे प्रमाण कमी करेल. परिणामी, प्रथिनांच्या गुणवत्तेचे मूल्यांकन करण्यासाठी अधिक संपूर्ण मेट्रिक म्हणजे प्रोटीन डायजेस्टिबिलिटी करेक्टेड एमिनो अ‍ॅसिड स्कोर (PDCAAS), जे अमीनो आम्ल प्रोफाइल आणि पचनक्षमता दोन्ही विचारात घेते.

The Correct Answer is : Biological value Explanation & Key Takeaways: • Biological value (BV) is a measure of the proportion of absorbed protein from a food which becomes incorporated into the proteins of the organism's body. The measure is used on both human and animal foods. • Biological value represents the ratio of usable protein that the body can extract from a particular food source. The higher a food's biological value, the better it can provide the necessary amino acids for protein synthesis in the body. • It's a commonly used metric that gauges the ability of the body to utilize the available protein from food. It scores food sources on a scale up to 100 - with 100 being the maximum value for a theoretically perfect protein that can be completely utilized by the body. • Egg protein has a biological value of 100, being set as the standard against which all other foods are compared. It has all 9 essential amino acids that the human body cannot produce on its own. • Meat, fish, and poultry have a biological value between 70 and 80, making them efficient sources of protein as well. • Plant proteins usually have a lower BV as many of them do not contain all essential amino acids. However, combining different plant proteins (such as beans and rice) can create a complete protein with a higher BV. • It's important to consider the Biological Value of proteins in dietary planning, especially for athletes who require high-quality protein for muscle recovery and growth, and for vegetarians or vegans who may not consume many complete proteins. • However, Biological Value doesn't consider the digestibility of proteins. A food may have a high BV- indicating it contains a complete set of essential amino acids- but it may also be difficult to digest, which would reduce the amount of protein the body can actually absorb and use. Consequently, a more complete metric to evaluate protein quality is the Protein Digestibility Corrected Amino Acid Score (PDCAAS), which takes both the amino acid profile and the digestibility into account.

What term is used to describe the amount of protein absorbed by the body from food sources?

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):