History
Other Dimensions
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
1946 मध्ये खालीलपैकी कोणी 'विदर्भ महारोगी सेवा मंडळ' स्थापन केले?
Who among the following formed 'Vidarbha Maharogi Seva Mandal' in 1946?
पर्याय (Options):
A
एस. एम. जोशी
B
अचूक उत्तर (Official Answer)
डॉ. शिवाजीराव पटवर्धन
C
तर्कतीर्थ लक्ष्मणशास्त्री जोशी
D
जी. बी. सरदार
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर डॉ. शिवाजीराव पटवर्धन आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• विदर्भ महारोगी सेवा मंडळ ही भारताच्या विदर्भातील महाराष्ट्रातील वरोरा गावात स्थित एक सामाजिक संस्था आहे.
• डॉ. शिवाजीराव पटवर्धन या वैद्यकीय व्यावसायिकाने भारतीय समाजातील अत्यंत उपेक्षित गट असलेल्या कुष्ठरुग्णांना काळजी व पुनर्वसन मिळावे या दृष्टीकोनातून या संस्थेची स्थापना केली.
• कुष्ठरोगाबरोबरच ग्रामीण भागातील मुलांना शिक्षण, अपंग व्यक्तींसाठी पुनर्वसन सेवा, क्षयरोगाची काळजी आणि वृद्धांसाठी सेवा ही संस्था पुरवते.
• भारतातील सामाजिक गतिशीलता आणि कुष्ठरोगाभोवतीची वर्जना लक्षात घेता 1946 मध्ये अशा संस्थेची स्थापना करणे हे एक क्रांतिकारी पाऊल होते.
• डॉ. पटवर्धन यांच्यावर महात्मा गांधींच्या शिकवणुकीचा आणि कार्याचा मोठा प्रभाव होता. वैद्यकशास्त्रातील प्राध्यापकाचा पेशा सोडून विदर्भ महारोगी सेवा मंडळाची स्थापना केली.
• गेल्या अनेक दशकांपासून विदर्भात कुष्ठरोग निर्मूलन आणि त्याविषयी जनजागृती करण्यात विदर्भ महारोगी सेवा मंडळाने मोलाचे योगदान दिले आहे.
• विदर्भ महारोगी सेवा मंडळाच्या माध्यमातून डॉ. पटवर्धन यांनी केलेल्या कार्याचा एक उल्लेखनीय पैलू म्हणजे आदर, करुणा आणि मानवाच्या शारीरिक किंवा सामाजिक स्थितीची पर्वा न करता त्याच्या मूल्यावर विश्वास या दृढ नैतिक तत्त्वांवर आधारित आहे.