योग्य उत्तर **बॉम्बे** (पर्याय 1) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** योग्य उत्तर मुंबई आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: प्रार्थना समाज • प्रार्थना समाजाची स्थापना 1867 मध्ये मुंबईत डॉ. आत्माराम पांडुरंग यांनी केली. • हे ब्राह्मोसमाजाचे ऑफ-शूट होते. • ही हिंदू धर्मातील सुधारणांची चळवळ होती आणि न्यायमूर्ती एम.जी. रानडे आणि आर.जी. भांडारकर 1870 मध्ये त्यात सामील झाले आणि त्यात नवीन ताकद निर्माण केली. • महादेव गोविंद रानडे यांनी डेक्कन एज्युकेशन सोसायटीही चालवली. प्रार्थना समाजाचे अनेक सदस्य यापूर्वी परमहंस मंडळीत सक्रिय होते. • या समाजाने मूर्तिपूजा, पुरोहित वर्चस्व, जातीय कठोरता आणि प्राधान्य दिलेले एकेश्वरवाद यांचा निषेध केला. • यात आंतर-भोजन, आंतरविवाह, विधवा पुनर्विवाह आणि महिला आणि उदासीन वर्गाच्या उन्नतीसारख्या सामाजिक सुधारणांवरही लक्ष केंद्रित केले. • हिंदू पंथांव्यतिरिक्त, ते ख्रिस्ती आणि बौद्ध धर्मावर देखील आकर्षित झाले. • सर्व धर्मात सत्याचा शोध घेतला. • मध्ययुगीन काळातील मराठा भक्ती संतांकडून प्रेरणा घेऊन, रानडे यांनी एक दयाळू देवाची संकल्पना प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न केला. • वीरेसलिंगम पंतुलु हे तेलुगू सुधारक होते ज्यांनी दक्षिण भारतात प्रार्थना समाजाला प्रोत्साहन दिले. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (बॉम्बे)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 2 (सुरत)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (पुणे)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (कलकत्ता)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: बॉम्बे = पर्याय (1).