MPSC Test Logo mpsctest.in
History India under East India Company’s Rule
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

1782 मध्ये खालीलपैकी कोणत्या तहावर स्वाक्षरी केली गेली ज्यामुळे पहिले अंँग्लो-मराठा युध्द समाप्त झाले?

Which of the following treaty was signed in 1782 which ended the First Anglo-Maratha War?

पर्याय (Options):
A

ग्वालियारचा तह

B

सालबाईचा तह

अचूक उत्तर (Official Answer)
C

मंदसौरचा तह

D

पुण्याचा तह

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)
योग्य उत्तर **सालबाईचा तह** (पर्याय 2) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** सालबाईचा तह हे बरोबर उत्तर आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: पहिले अंँग्लो-मराठा युद्ध: • माधवराव पहिला मरण पावले तेव्हा मराठा छावणीत सत्तेसाठी भांडण झाले. • त्यांचे भाऊ नारायणराव पेशवे झाले पण काका रघुनाथराव यांना पेशवे व्हायचे होते. त्यासाठी त्यांनी इंग्रजांची मदत घेतली • त्यामुळे 1775 मध्ये सुरतचा तह झाला ज्यानुसार रघुनाथरावांनी सालसेट आणि बसीन इंग्रजांच्या हाती दिले आणि त्या बदल्यात त्यांना 2500 सैनिक देण्यात आले. • इंग्रज आणि रघुनाथरावांच्या सैन्याने पेशव्यावर हल्ला करून ते जिंकले. • वॉरन हेस्टिंग्जच्या नेतृत्वाखालील ब्रिटीश कोलकाता परिषदेने हा तह रद्द केला आणि एक नवीन तह, 1776 मध्ये कोलकाता परिषद आणि नाना फडणवीस, मराठा मंत्री यांच्यात पुरंधरचा तह झाला. • त्यानुसार रघुनाथरावांना फक्त पेन्शन देण्यात आली आणि सालसेट इंग्रजांनी कायम ठेवले. • परंतु मुंबई येथील इंग्रजांनी या तहाचे उल्लंघन करून रघुनाथरावांना आश्रय दिला. • सन 1777 मध्ये नाना फडणवीस यांनी कोलकाता परिषदेशी केलेल्या तहाच्या विरोधात जाऊन पश्चिम किनार्‍यावरील बंदर फ्रेंचांना दिले. • त्यामुळे इंग्रजांनी पुण्याच्या दिशेने एक फौज पुढे नेली. पुण्याजवळील वडगाव येथे लढाई झाली ज्यात महादजी शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील मराठ्यांनी इंग्रजांवर निर्णायक विजय मिळवला. • सन 1779 मध्ये इंग्रजांना वडगावच्या तहावर स्वाक्षरी करण्यास भाग पाडले. • युद्धांची मालिका होती ज्याच्या शेवटी सन 1782 मध्ये सालबाईचा तह झाला. यामुळे पहिले अंँग्लो-मराठा युद्ध संपले. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (ग्वालियारचा तह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (सालबाईचा तह)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 3 (मंदसौरचा तह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (पुण्याचा तह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: सालबाईचा तह = पर्याय (2).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: सालबाईचा तह = पर्याय (2).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (ग्वालियारचा तह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (सालबाईचा तह)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 3 (मंदसौरचा तह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (पुण्याचा तह)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?