MPSC Test Logo mpsctest.in
History Socio - Religious Reform Movements in the 19th and 20th CE India
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

1873 मध्ये, ज्योतिबा फुले यांनी जाती यंत्रणेविरुध्द लढा देण्यासाठी _______ ची स्थापना केली.

In 1873, Jyotiba Phule founded _______ to fight against the caste system.

पर्याय (Options):
A

सत्यशोधक समाज

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

आर्य समाज

C

ब्राह्मो समाज

D

गांधी समाज

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
योग्य उत्तर **सत्यशोधक समाज** (पर्याय 1) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** योग्य उत्तर सत्यशोधक समाज आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: सत्यशोधक समाज: • ज्योतिबा फुले यांनी 24 सप्टेंबर 1873 रोजी महाराष्ट्रातील पुणे येथे सत्यशोधक समाजाची स्थापना केली. • हा एक सुधारणावादी समाज होता ज्याने शिक्षणाला चालना दिली आणि वंचित घटकांमध्ये सामाजिक हक्क, न्याय आणि राजकीय प्रवेश वाढविला. • शिवाय, त्याचे प्राथमिक लक्ष महाराष्ट्रातील दलित, शूद्र आणि महिलांचे उत्थान आणि समर्थन यावर होते. • ज्योतिबा फुले यांच्या पत्नी सावित्रीबाई महिला विभागासाठी सामाजिक उपक्रम राबवत असत. • ज्योतिरावांनी या समाजातील अन्याय्य जातिव्यवस्था आणि सनातनी, अतार्किक ब्राह्मणशाही विरोधात उभे राहण्यासाठी त्याची स्थापना केली. • स्वत:ला देवाचे दूत आणि सर्वशक्तिमानाशी जोडणारे माध्यम असल्याचा दावा करणाऱ्या ब्राह्मणांना त्यांनी आव्हान दिले. • समाजाने वैदिक संस्कृती, उपनिषद, आणि आर्य समाजाचे वर्चस्व नाकारले. • त्याऐवजी, त्यांच्या मते, आर्य समाज आर्येतरांना दडपण्याचा आणि वंचित ठेवण्याचा प्रयत्न करतो, ज्याचा त्यांनी निषेध केला. • कोल्हापूर संस्थानाचे मराठा शासक शाहू महाराज यांनी फुले यांच्या मृत्यूनंतर चळवळ चालू ठेवली. • पुढे भाऊराव पाटील आणि नाना पाटील, केशवराव जेधे, माधवराव बागल, खंडेराव बागल अशा इतर मराठा नेत्यांनी ही चळवळ जिवंत ठेवली. • तथापि, 1930 च्या दशकात समाज हळूहळू विसर्जित झाला कारण हे नेते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये सामील होऊ लागले. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (सत्यशोधक समाज)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 2 (आर्य समाज)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (ब्राह्मो समाज)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (गांधी समाज)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: सत्यशोधक समाज = पर्याय (1).
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: सत्यशोधक समाज = पर्याय (1).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (सत्यशोधक समाज)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 2 (आर्य समाज)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (ब्राह्मो समाज)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 4 (गांधी समाज)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC सराव चाचणी

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

History MPSC सराव प्रश्न

खालीलपैकी कोणती महिला भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या अधिवेशनाच्या अध्यक्षा नव्हत्या? 1. सरोजिनी नायडू 2. ॲनी बेझंट 3. नेली सेनगुप्ता 4. कमलादेवी चट्टोपाध्याय खालील पर्याय वापरून योग्य उत्तर निवडा.

History MPSC सराव प्रश्न

राजा राममोहन रॉय यांच्याबद्दल खालील विधाने विचारात घ्या: I. त्यांच्या मनात पौर्वात्य पारंपरिक तत्त्वज्ञान पद्धतींबद्दल नितांत प्रेम आणि आदर होता. II. आपल्या देशवासियांनी बुद्धिप्रामाण्यवादी आणि वैज्ञानिक दृष्टिकोन, तसेच सर्व स्त्री-पुरुषांची मानवी प्रतिष्ठा आणि सामाजिक समतेचे तत्त्व स्वीकारावे, अशी त्यांची इच्छा होती. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/विधाने अचूक आहे/आहेत?

History MPSC सराव प्रश्न

सालबाईचा तह खालीलपैकी कोणत्या वर्षी झाला?

History MPSC सराव प्रश्न

भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या कोणत्या अधिवेशनात "पूर्ण स्वराज" चा ठराव मंजूर करण्यात आला?

History MPSC सराव प्रश्न

पुढीलपैकी कोणत्या शासकाने जिटल म्हणून तांब्याची नाणी जारी केली होती?