______ वर्षामध्ये ब्रिटीशांनी निझाम आणि मराठांसोबत टिपू सुल्तानविरुध्द त्रिपक्षीय गठबंधन पूर्ण केले.

पर्याय (Options):

1801

1904

1789

अचूक उत्तर (Official Answer)

1679

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (3)

योग्य उत्तर **1789** (पर्याय 3) हे आहे. **सविस्तर स्पष्टीकरण:** योग्य उत्तर 1789 आहे. स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे: टिपू सुलतान: • नोव्हेंबर 1750 मध्ये जन्मलेला टिपू सुलतान हा हैदर अलीचा मुलगा होता आणि एक महान योद्धा, म्हैसूरचा वाघ म्हणूनही ओळखला जाई. • तो अरबी, फारसी, कनारी आणि उर्दू भाषेवर प्रभुत्व असलेला सुशिक्षित होता. • टिपूने, त्याचे वडील हैदर अली यांच्याप्रमाणे, एक कार्यक्षम सैन्य दलाच्या वाढीसाठी आणि देखभालीसाठी जास्तीत जास्त काळजी घेतली. • त्याने आपले सैन्य युरोपियन रचनेवर पर्शियन शब्दांच्या आदेशासह संघटित केले. • आपल्या सैनिकांना प्रशिक्षित करण्यासाठी त्याने फ्रेंच अधिकाऱ्यांची मदत घेतली असली, तरी त्याने त्यांना (फ्रेंच) कधीही दबावगट बनू दिले नाही. • सन 1784 चा मंगलोरचा तह हा शेवटचा होता जेव्हा एका भारतीय शासकाने (टिपू सुलतान) पराभूत ब्रिटीशांना अटी लागू केल्या. • दुसऱ्या म्हैसूर युद्धातील पराभवानंतर, लॉर्ड कॉर्नवॉलिसच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटीशांनी सन 1789 मध्ये म्हैसूरविरुद्ध मराठे आणि निजाम यांच्याशी तिहेरी युती केली. • टिपूच्या वाढत्या सामर्थ्याचा मत्सर करणारे निजाम आणि मराठे ब्रिटीशांशी सामील झाले. • टिपू सुलतान आणि ब्रिटीश यांच्यातील संघर्ष सोडवण्यासाठी मंगलोरचा तह पुरेसा नव्हता. • दख्खनवर स्वतःचे राजकीय वर्चस्व प्रस्थापित करण्याचे दोघांचे ध्येय होते. • तिसरे अँग्लो-म्हैसूर युद्ध सुरू झाले जेव्हा टिपूने इंग्रजांचा मित्र आणि ईस्ट इंडिया कंपनीसाठी मिरचीचा एकमेव स्त्रोत असलेल्या त्रावणकोरवर हल्ला केला. • सन 1790 मध्ये टिपू सुलतानने जनरल मेडोजच्या नेतृत्वाखाली ब्रिटिश सैन्याचा पराभव केला. • सन 1791 मध्ये, लॉर्ड कॉर्नवॉलिसने नेतृत्व केले आणि मोठ्या सैन्याच्या नेतृत्वाखाली अंबूर आणि वेल्लोर मार्गे बंगलुरू (मार्च 1791 मध्ये ताब्यात घेतले) आणि तेथून सेरिंगपटमकडे कूच केले. • कोइम्बतूर त्यांच्या हाती पडले, पण त्यांनी ते पुन्हा गमावले आणि शेवटी मराठे आणि निजामाच्या पाठिंब्याने ब्रिटीशांनी दुसऱ्यांदा सेरिंगापटमवर हल्ला केला. • टिपूने गंभीर विरोध केला, परंतु शक्यता त्याच्या विरोधात होती. • सन 1792 मध्ये सेरिंगापटमच्या तहाने युद्धाची सांगता झाली. **पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (1801)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (1904)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (1789)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 4 (1679)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. **परीक्षेतील गुगली / चूक (Exam Trap):** परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. **स्मृती रूपक (Memory Booster):** संकल्पना सूत्र: 1789 = पर्याय (3).

The correct answer is **1789** (Option 3). **Comprehensive Derivation:** The correct answer is 1789. Explanation & Key Takeaways: Tipu Sultan: • Born in November 1750, Tipu Sultan was Haidar Ali’s son and a great warrior is also known as the Tiger of Mysore. • He was a well-educated man fluent in Arabic, Persian, Kanarese and Urdu. • Tipu, like his father Haider Ali, gave maximum care to the raising and maintenance of an efficient military force. • He organised his army on the European model with Persian words of command. • Though he took the help of the French officers to train his soldiers, he never allowed them (French) to develop into a pressure group. • The 1784 Treaty of Mangalore was the last time when an Indian ruler (Tipu Sultan) dictated the terms to the Defeated British. • After the defeat in the Second Mysore War, the British under Lord Cornwallis formed a triple alliance with the Marathas and the Nizam against Mysore in 1789. • The Nizam and the Marathas who were jealous of Tipu’s growing power joined the British. • The Treaty of Mangalore was not enough to resolve the conflicts between Tipu Sultan and the British. • Both were aiming to establish their own political supremacy over the Deccan. • The Third Anglo-Mysore War began when Tipu attacked Travancore, an ally of the English and the only source of pepper for the East India Company. • In 1790, Tipu Sultan defeated the British army under General Meadows. • In 1791, Lord Cornwallis took the leadership and at the head of a large army marched through Ambur and Vellore to Bangalore (captured in March 1791) and from there to Seringapatam. • Coimbatore fell to them, but they lost it again, and at last with the support of the Marathas and the Nizam, the British attacked Seringapatam for the second time. • Tipu offered serious opposition, but the odds were against him. • The war was concluded with the Treaty of Seringapatam, in 1792. **Option Elimination:** • **Option 1 (1801)**: Incorrect distractor. • **Option 2 (1904)**: Incorrect distractor. • **Option 3 (1789)**: Correct Answer; accurate according to canonical reference. • **Option 4 (1679)**: Incorrect distractor. **Exam Trap:** Be careful of misleading distractors and subtle terminology differences. Verify core properties before selecting your answer. **Memory Booster:** Core mnemonic rule: 1789 corresponds to Option (3).

परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षार्थी अनेकदा पर्यायांची घाईगडबडीत निवड करताना फसतात. प्रश्नातील प्रमुख संज्ञा आणि मुख्य संकल्पनेवर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

संकल्पना सूत्र: 1789 = पर्याय (3).

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

**पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination):** • **पर्याय 1 (1801)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 2 (1904)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही. • **पर्याय 3 (1789)**: बरोबर उत्तर; मुख्य संकल्पनेनुसार अचूक पर्याय. • **पर्याय 4 (1679)**: अयोग्य पर्याय; प्रस्तुत संदर्भाशी सुसंगत नाही.

______ वर्षामध्ये ब्रिटीशांनी निझाम आणि मराठांसोबत टिपू सुल्तानविरुध्द त्रिपक्षीय गठबंधन पूर्ण केले.

In ______, the British concluded a tripartite alliance with the Nizam and the Marathas against Tipu Sultan.

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):