polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानातील खालीलपैकी कोणते अनुच्छेद आकस्मिक निधीशी संबंधित आहे?
Which of the following articles of the Indian Constitution is related to Contingency Fund?
पर्याय (Options):
A
अनुच्छेद 265
B
अनुच्छेद 266
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद 267
D
अनुच्छेद 268
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
अनुच्छेद 267 हे बरोबर उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतीय राज्यघटनेतील अनुच्छेद 267 हे आकस्मिक निधीशी संबंधित आहे.
• भारताचे आकस्मिक निधी हे देशासाठी आपत्कालीन निधी आहे.
• याचा उपयोग अशा वेळी केला जातो जेव्हा राष्ट्रावर संकट येते - उदाहरणार्थ एखादी नैसर्गिक आपत्ती - आणि त्यास सामोरे जाण्यासाठी पैशाची आवश्यकता असते.
• या निधीचा ताबा राष्ट्रपतींकडे असतो.
• अनुच्छेद 267 नुसार, संसद कायद्याद्वारे "भारताचा आकस्मिक निधी" म्हणून ओळखल्या जाणार् या अपरिहार्यतेच्या स्वरूपात एक आकस्मिक निधी स्थापन करू शकते, ज्यामध्ये अशा कायद्याद्वारे निश्चित केल्या जाणार्या रकमा वेळोवेळी दिल्या जातील आणि अनपेक्षितपणे पूर्ण करण्याच्या उद्देशाने अशा निधीतून त्यांच्याद्वारे प्रगती करण्यास सक्षम होण्यासाठी हा निधी राष्ट्रपतींच्या ताब्यात ठेवला जाईल अनुच्छेद 115 किंवा अनुच्छेद 116 अंतर्गत कायद्याने संसदेद्वारे अशा खर्चाची अधिकृतता प्रलंबित आहे.
पूरक माहिती:
• अनुच्छेद 265- कायद्याच्या अधिकाराने वगळून लागू न केलेले कर. कायद्याच्या अधिकाराशिवाय कोणताही कर आकारला जाणार नाही किंवा वसूल केला जाणार नाही.
• कायद्याच्या अधिकाराशिवाय कोणताही कर आकारला जाणार नाही किंवा वसूल केला जाणार नाही.
• अनुच्छेद 266- भारत आणि राज्यांचे एकत्रित निधी आणि सार्वजनिक खाती
• भारत सरकार किंवा एखाद्या राज्य सरकारच्या वतीने किंवा त्यांच्या वतीने प्राप्त झालेले इतर सर्व सार्वजनिक पैसे भारताच्या सार्वजनिक खात्यात किंवा राज्याच्या सार्वजनिक खात्यात जमा केले जातील, जसे असेल तसे.
• अनुच्छेद 268- हे केंद्राद्वारे आकारल्या जाणार्या परंतु राज्यांनी गोळा केलेल्या आणि विनियोगित केलेल्या कर्तव्यांशी संबंधित आहे