polity
Central Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानातील कोणते अनुच्छेद संसदेच्या सत्रांशी संबंधित आहे?
Which Article of the Constitution of India deals with the Sessions of the Parliament?
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
अनुच्छेद 85
B
अनुच्छेद 89
C
अनुच्छेद 90
D
अनुच्छेद 101
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
अनुच्छेद 85 हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतीय संविधानातील भाग 5 मधील अनुच्छेद 79 ते अनुच्छेद 122 संसदेच्या कार्यपद्धती आणि अधिकारांशी संबंधित आहेत.
• अनुच्छेद 85, संसदेची सत्रे, सत्रसमाप्ती व विसर्जन यांच्याशी संबंधित आहे.
• संसदेची सत्रे:
• अभिनिमंत्रित करणे: राष्ट्रपती, संसदेच्या दोन्ही सभागृहांना अभिनिमंत्रित करतात आणि वर्षातून सहसा तीन सत्रे अनिवार्य नसली तरी आयोजित केली जातात.
• अर्थसंकल्पीय अधिवेशन: फेब्रुवारी ते मे
• पावसाळी अधिवेशन: जुलै ते सप्टेंबर
• हिवाळी अधिवेशन: नोव्हेंबर ते डिसेंबर
• दोन सत्रांमधील कमाल अंतर सहा महिन्यांपेक्षा अधिक नसावे.
• स्थगिती: बैठकीमध्ये ठराविक वेळेसाठी काम स्थगित केले जाते. जो कालावधी तास, दिवस किंवा आठवडे इतका असू शकतो.
• बेमुदत स्थगिती: संसदेची बैठक अनिश्चित काळासाठी संपुष्टात आणते.
• सत्रसमाप्ती: राष्ट्रपती केवळ एखादे सत्रच संपुष्टात आणू शकत नाहीत, तर सभागृहाचे सत्र देखील संपवू शकतात. सभागृहासमोर प्रलंबित असलेली विधेयके किंवा इतर कोणत्याही कार्यावर याचा परिणाम होत नाही.
• विसर्जन: अंतिम प्रक्रिया आणि केवळ लोकसभा याच्या अधीन असते. राष्ट्रपती सभागृह विसर्जित करण्याचा निर्णय घेतात.
पूरक माहिती:
+---------------+----------------------------------------------------------------------------+
| अनुच्छेद क्र. | संबंध |
+---------------+----------------------------------------------------------------------------+
| 79 | संसदेची रचना |
| 80 | राज्यसभेची रचना |
| 81 | लोकसभेची रचना |
| 82 | प्रत्येक जनगणनेनंतर पुनःसमायोजन |
| 83 | संसदेच्या सभागृहाचा कालावधी |
| 84 | संसदेच्या सदस्यत्वाकरता अर्हता |
| 85 | संसदेची सत्रे, सत्रसमाप्ती व विसर्जन |
| 86 | राष्ट्रपतीचा सभागृहांना संबोधून अभिभाषण करण्याचा आणि संदेश पाठवण्याचा हक्क |
| 87 | राष्ट्रपतीचे विशेष अभिभाषण |
| 88 | मंत्री व महान्यायवादी यांचे सभागृहांबाबत हक्क |
+---------------+----------------------------------------------------------------------------+