केंद्रीय मंत्रिमंडळात किती मंत्र्यांचा समावेश केला जाऊ शकतो?

पर्याय (Options):

लोकसभेच्या एकूण सदस्यांच्या पन्नास टक्के

लोकसभेच्या एकूण सदस्यांच्या पंधरा टक्के

अचूक उत्तर (Official Answer)

लोकसभेच्या एकूण सदस्यांच्या दहा ते पंधरा टक्के

भारतीय पंतप्रधानांच्या मर्जीनुसार

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (2)

योग्य उत्तर लोकसभेच्या एकूण सदस्यांच्या पंधरा टक्के आहेमुख्य मुद्दे • 91 वी घटनादुरुस्ती कायदा, 2003: • मंत्रिमंडळाचा आकार मर्यादित करण्यासाठी, सार्वजनिक पदे भूषवण्यापासून पक्षांतर केलेल्यांना प्रतिबंध घालण्यासाठी आणि पक्षांतरविरोधी कायदा मजबूत करण्यासाठी खालील तरतुदी केल्या: • पंतप्रधांनांसह, केंद्रीय मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची एकूण संख्या लोकसभेच्या एकूण सदस्यांच्या 15% पेक्षा जास्त नसावी. म्हणून, पर्याय 4 योग्य आहे. • कोणत्याही राजकीय पक्षाशी संबंधित संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमधील जो सदस्य पक्षांतराच्या कारणास्तव अपात्र ठरतो, त्याला मंत्री म्हणून नियुक्त करण्यासही अपात्र ठरवले जाईल. • मुख्यमंत्र्यांसह, राज्यातील मंत्रिमंडळातील मंत्र्यांची एकूण संख्या त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सामर्थ्याच्या 15% पेक्षा जास्त नसावी. परंतु, मुख्यमंत्र्यांसह, राज्यातील मंत्र्यांची संख्या 12 पेक्षा कमी नसावी. • संविधानाचा अनुच्छेद 74 मंत्रिमंडळाच्या दर्जाशी संबंधित आहे तर अनुच्छेद 75 मंत्र्यांची नियुक्ती, कार्यकाळ, जबाबदारी, पात्रता, शपथ आणि पगार आणि भत्ते यांच्याशी संबंधित आहे. • मंत्रिमंडळात तीन श्रेणींचे मंत्री असतात, म्हणजे, कॅबिनेट मंत्री, राज्यमंत्री आणि उपमंत्री. या सर्व मंत्र्यांच्या शीर्षस्थानी पंतप्रधान असतात. • भाग V मधील अनुच्छेद 74 ते 78 केंद्रीय मंत्रिमंडळाशी संबंधित आहेत. +----------+----------------------------------------------------------------------+ | अनुच्छेद | वर्णन | +----------+----------------------------------------------------------------------+ | 74 | राष्ट्रपतींना मदत आणि सल्ला देण्यासाठी मंत्रिमंडळ | | 75 | मंत्र्यांविषयीच्या इतर तरतुदी | | 77 | भारत सरकारचे कामकाज चालवणे | | 78 | राष्ट्रपतींना माहिती पुरवण्यासंबंधी पंतप्रधानांची कर्तव्ये, इत्यादी. | | 88 | सभागृहांशी संबंधित मंत्र्यांचे हक्क. | +----------+----------------------------------------------------------------------+

The correct answer is Fifteen percent of the total number of members of the Lok Sabha Explanation & Key Takeaways: • 91st Constitutional Amendment Act, 2003: • Made the following provisions to limit the size of Council of Ministers, to debar defectors from holding public offices, and to strengthen the anti-defection law: • The total number of ministers, including the Prime Minister, in the CentralCouncil of Ministers, shall not exceed 15% of the total strength of the LokSabha. Hence, Option 4 is correct. • A member of either house of Parliament belonging to any political party who is disqualified on the ground of defection shall also be disqualified to be appointed as a minister. • The total number of ministers, including the Chief Minister, in the Council of Ministers in a state shall not exceed 15% of the total strength of the Legislative Assembly of that state. But, the number of ministers, including the Chief Minister, in a state shall not be less than 12. • Article 74 of the Constitution deals with the status of the council of ministers while Article 75 deals with the appointment, tenure, responsibility, qualification, oath, and salaries and allowances of the ministers. • The COM consists of three categories of ministers, namely, cabinet ministers, ministers of state, and deputy ministers. At the top of all these ministers stands the Prime Minister. • Articles spanning from 74 to 78 in Part V broadly deal with the Central Council of Minister. +----------+-----------------------------------------------------------------------------------------------+ | ARTICLES | DESCRIPTION | +----------+-----------------------------------------------------------------------------------------------+ | 74 | Council of Ministers to aid and advise President | | 75 | Other provisions as to Ministers | | 77 | Conduct of business of the Government of India | | 78 | Duties of the Prime Minister as respects the furnishing of information to the President, etc. | | 88 | Rights of Ministers concerning the Houses. | +----------+-----------------------------------------------------------------------------------------------+

केंद्रीय मंत्रिमंडळात किती मंत्र्यांचा समावेश केला जाऊ शकतो?

How many ministers can be included in the Central Council of Ministers?

MPSC सराव चाचणी

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):