polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
कोणते परकीय संविधान भारतीय संविधानातील 'कायद्याचे राज्य' या संकल्पनेचा स्रोत आहे?
Which foreign constitution is the source of 'The idea of the Rule of Law' of the Indian Constitution?
पर्याय (Options):
A
पूर्वीचे USSR
B
USA
C
जर्मनी
D
अचूक उत्तर (Official Answer)
UK
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (4)
UK हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• भारतीय संविधानातील कायद्याचे राज्य ही संकल्पना UK म्हणजेच ब्रिटनच्या संविधानातून घेतली गेली आहे.
• ही संकल्पना यावर भर देते की, सर्व व्यक्ती आणि संस्था कायद्याच्या अधीन आहेत आणि त्यांना कायद्याला जबाबदार असणे आवश्यक आहे, जे निष्पक्षपणे लागू केले जाते आणि अंमलात आणले जाते.
• लोकशाही समाजात शासनाचे हे एक मूलभूत तत्व आहे, जे कायद्यासमोर समानता सुनिश्चित करते.
• व्यक्तिगत हक्कांच्या संरक्षणासाठी आणि मनमानी सत्तेच्या मर्यादेसाठी कायद्याचे राज्य अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
पूरक माहिती:
• भारतीय संविधानाने एक व्यापक आणि संतुलित कायदेशीर चौकट तयार करण्यासाठी विविध परकीय संविधानांपासून विविध तत्वे स्वीकारली आहेत.
• उदाहरणार्थ, मूलभूत हक्कांची संकल्पना USA म्हणजेच अमेरिकेकडून घेतली आहे, तर राज्य धोरणाची निदेशक तत्वे आयर्लंडच्या संविधानाने प्रेरित आहेत.
• ब्रिटनमध्ये स्थापित कायद्याचे राज्य, याने असे निदेशक तत्व म्हणून काम केले आहे की, भारतात कायदा सर्वोच्च असून कोणीही कायद्यापेक्षा श्रेष्ठ नाही.
• कायदेशीर प्रणालीची अखंडता आणि निष्पक्षता राखण्यासाठी भारतीय न्यायालयाने हे तत्व राखले आहे.