polity
Basics of Constitution
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
भारतीय संविधानात "समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष आणि लोकशाही गणराज्य" हे शब्द कोणत्या घटनादुरुस्तीन्वये जोडण्यात आली होती?
When were the words " Socialist, Secular and Democratic Republic' added in the Indian Constitution?
पर्याय (Options):
A
1978 मधील 44 व्या घटनादुरुस्तीन्वये
B
1974 मधील 35 व्या घटनादुरुस्तीन्वये
C
अचूक उत्तर (Official Answer)
1976 मधील 42 व्या घटनादुरुस्तीन्वये
D
1985 मधील 42 व्या घटनादुरुस्तीन्वये
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (3)
1976 मधील 42 व्या घटनादुरुस्तीन्वये हे योग्य उत्तर आहे.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• "समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष आणि लोकशाही गणराज्य" हे शब्द 1976 मधील 42 व्या घटनादुरुस्तीन्वये भारतीय संविधानाच्या उद्देशिकेत जोडण्यात आली होती.
• या दुरुस्तीत केलेल्या व्यापक बदलांमुळे याला लघु-संविधान असेही संबोधले जाते.
• या शब्दांचा समावेश करण्याचा उद्देश समाजवाद, धर्मनिरपेक्षता आणि लोकशाही यांना भारतीय राज्याची वचनबद्धता अधोरेखित करणे होता.
• इंदिरा गांधी यांच्या पंतप्रधानपदाच्या काळात आणीबाणीदरम्यान 42 वी घटनादुरुस्ती करण्यात आली होती.
पूरक माहिती:
• 42 वी घटनादुरुस्ती ही भारतीय संविधानातील सर्वात व्यापक दुरुस्त्यांपैकी एक आहे.
• त्याने संविधानाच्या इतर अनेक भागांमध्ये देखील बदल केले गेले, ज्यात राज्य धोरणाची निदेशक तत्वे आणि मुलभूत कर्तव्ये यांचा समावेश आहे.
• या दुरुस्तीचा उद्देश न्यायालयाचा अधिकार कमी करणे आणि संसद व केंद्र सरकारचा अधिकार वाढवणे होता.
• या दुरुस्तीवर टीका आणि प्रशंसा दोन्ही झाल्या आहेत, काहींनी तिला भारतीय राज्याला बळकटी देण्याचा प्रयत्न म्हणून पाहिले आहे, तर काहींनी तिला हुकूमशाहीकडे जाणारा मार्ग म्हणून पाहिले आहे.