polity
State Government
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:
एखाद्या राज्यातील मंत्रिपरिषदेत मुख्यमंत्र्यांसह एकूण मंत्र्यांची संख्या किती असते?
The total number of ministers, including the Chief Minister, in the Council of Ministers in a state:
पर्याय (Options):
A
अचूक उत्तर (Official Answer)
त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही
B
त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 21% पेक्षा जास्त असू शकत नाही
C
पेक्षा जास्त असू शकत नाही
D
21 पेक्षा जास्त असू शकत नाही
सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):
अचूक उत्तर: पर्याय (1)
त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्य संख्येच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही हे योग्य उत्तर आहे.
• एखाद्या राज्यातील मंत्रिमंडळात मुख्यमंत्र्यांसह एकूण मंत्र्यांची संख्या त्या राज्याच्या विधानसभेच्या एकूण सदस्यांच्या 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही.
स्पष्टीकरण आणि महत्त्वाचे मुद्दे:
• अनुच्छेद 164(1A) नुसार मुख्यमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील मंत्रिमंडळाचे संख्याबळ विधानसभेच्या (एकूण आमदारांची संख्या) 15% पेक्षा जास्त असू शकत नाही परंतु ते 12 पेक्षा कमी सदस्यही असू शकत नाही.
• वास्तविक कार्यकारी अधिकारी म्हणून मुख्यमंत्र्यांना सरकारचे प्रमुख म्हटले जाते.
• राज्यपाल आणि राज्याचे महाधिवक्ता यांच्यासमवेत राज्य कार्यकारिणीचा भाग असलेल्या त्यांच्या मंत्रीपरिषदेद्वारे त्यांना मदत केली जाते.
• केंद्रात सरकारचे प्रमुख असलेल्या पंतप्रधानांप्रमाणेच मुख्यमंत्री हे राज्य पातळीवर सरकारचे प्रमुख असतात.
• मुख्यमंत्री हे राज्य मंत्रिमंडळाचे प्रमुख असतात. ते खालील कार्ये करतात
• मंत्री म्हणून कोणाची नियुक्ती करायची याची शिफारस ते राज्यपालांकडे करतात
ते मंत्र्यांच्या खात्यांची नियुक्ती करतात किंवा फेरबदल करतात.
• ते एखाद्या मंत्र्याला राजीनामा देण्यास सांगू शकतात
• त्यांच्या अध्यक्षतेखाली मंत्रिमंडळाची बैठक होते
• मंत्र्यांच्या सर्व कामांवर मुख्यमंत्र्यांचे मार्गदर्शन व नियंत्रण असते.
• त्यांनी राजीनामा दिल्यास संपूर्ण मंत्रीमंडळ कोलमडून पडते.