दिलेल्याप्रमाणे:
वर्तुळाची त्रिज्या = 4 सेमी
AC = 12 सेमी;
∠ACB = 90°
वापरलेली संकल्पना:
स्पर्शिका वर्तुळाच्या त्रिज्येसोबत स्पर्श बिंदूवर काटकोन बनवते.
जर वर्तुळाच्या बाह्य बिंदूपासून दोन स्पर्शिका काढल्या तर त्या लांबीने समान असतात.
वापरलेला सूत्र:
पायथागोरस प्रमेय:
H^(2) = P^(2) + B^(2)
येथे, P = लंब; B = पाया;
H = कर्ण
(a + b)^(2) = a^(2) + b^(2 )+ 2ab
गणना:
चतुर्भुज PCRO हे एक चौरस आहे.
PC = CR = 4 सेमी
AR = (AC - CR) = (12 - 4) = 8 सेमी
AR = AQ = 8 सेमी
△ABC मध्ये
(AB)2 = (AC)2 + (BC)2
⇒ (8 + x)2 = 122 + (4 + x)2
⇒ 64 + x2 + 16x = 144 + 16 + x2 + 8x
⇒ 64 + 16x = 160 + 8x
⇒ 8x = (160 - 64) = 96
⇒ x = 96/8 = 12
BC = (4 + x) = 4 + 12 = 16 सेमी
म्हणूनच, योग्य उत्तर 16 सेमी आहे.
Given:
Radius of circle = 4 cm
AC = 12 cm;
∠ACB = 90°
Concept used:
The tangent makes a right angle with the radius of a circle at the point of contact.
If two tangents are drawn from an external point of the circle, then they are equal in length.
Formula used:
Pythagoras theorem:
H^(2) = P^(2) + B^(2)
Where, P = perpendicular; B = base;
H = hypotenuse
(a + b)^(2) = a^(2) + b^(2 )+ 2ab
Calculation:
Quadrilateral PCRO is a square.
PC = CR = 4 cm
AR = (AC - CR) = (12 - 4) = 8 cm
AR = AQ = 8 cm
In △ABC
(AB)^(2) = (AC)^(2) + (BC)^(2)
⇒ (8 + x)^(2) = 12^(2) + (4 + x)^(2)
⇒ 64 + x^(2) + 16x = 144 + 16 + x^(2) + 8x
⇒ 64 + 16x = 160 + 8x
⇒ 8x = (160 - 64) = 96
⇒ x = 96/8 = 12
BC = (4 + x) = 4 + 12 = 16 cm
∴ The correct answer is 16 cm.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('8 सेमी') आणि पर्याय 4 ('16 सेमी') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('8 cm') with Option 4 ('16 cm'). Distinguish the exact context before marking.
शॉर्टकट ट्रिक: सूत्र व प्रत्यक्ष पडताळणी — या प्रश्नात पारंपरिक पद्धतीऐवजी पर्याय क्रमांक 4 ('16 सेमी') ठेवून थेट पडताळणी केल्यास वेळेची बचत होते.
Speed Math Shortcut: Plug-in & Verify — Substitute Option 4 ('16 cm') directly into the given conditions to solve in under 45 seconds.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('8 सेमी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '16 सेमी' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('12 सेमी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '16 सेमी' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('20 सेमी'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '16 सेमी' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('16 सेमी') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('8 cm'): Incorrect. As per official verified records, '16 cm' is the valid fact.
• Option 2 ('12 cm'): Incorrect. As per official verified records, '16 cm' is the valid fact.
• Option 3 ('20 cm'): Incorrect. As per official verified records, '16 cm' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('16 cm').