दिलेले:
एक स्टेशनरी विक्रेता एक उत्तम दर्जाचा पेन ८% तोट्याने आणि एक संदर्भ पुस्तक २०% नफ्याने विकतो.
पहिल्या व्यवहारातून झालेला एकूण नफा = ₹12.
नंतर, पेन ८% नफ्याने आणि पुस्तक १५% नफ्याने विकले जाते.
सुधारित एकूण नफा पूर्वीच्या नफ्यापेक्षा ₹8 ने जास्त आहे.
शोधायचे आहे: पेन आणि पुस्तकाच्या खरेदी किमती.
वापरलेले सूत्र:
नफा = खरेदी किंमत × नफा%/१००
तोटा = खरेदी किंमत × तोट्याची टक्केवारी / १००
निव्वळ नफा = नफा - तोटा
गणना:
पेनाची खरेदी किंमत = ₹x आणि पुस्तकाची खरेदी किंमत = ₹y मानू.
पहिल्या व्यवस्थेअंतर्गत:
⇒ पेनवरील तोटा = ८x/१००
⇒ पुस्तकी नफा = २० वर्ष/१००
⇒ 20y/100 - 8x/100 = 12
⇒ 20y - 8x = 1,200
⇒ 5y - 2x = 300 ...(1)
सुधारित व्यवस्थेनुसार, एकूण नफ्यात ₹8 ने वाढ होते.
⇒ सुधारित नफा = ₹12 + ₹8
⇒ सुधारित नफा = ₹२०
म्हणून:
⇒ पेनवरील नफा + पुस्तकावरील नफा = ₹२०
⇒ 8x/100 + 15y/100 = 20
⇒ 8x + 15y = 2,000 ...(2)
समीकरण (1) वरून:
⇒ 5y - 2x = 300
⇒ 10y - 4x = 600
समीकरण (2) ला 1 ने गुणल्यास:
⇒ 8x + 15y = 2,000
दोन समीकरणे सोडवणे:
⇒ x = अंदाजे ₹७८.५७
⇒ y = अंदाजे ₹९१.४३
∴ खरेदी किंमत अंदाजे अनुक्रमे ₹78.57 आणि ₹91.43 आहे.
Given:
A stationery dealer sells a premium pen at an 8% loss and a reference book at a 20% profit.
The overall profit from the first transaction = ₹12.
Later, the pen is sold at an 8% profit and the book at a 15% profit.
The revised total profit is ₹8 more than the earlier profit.
To find: Cost prices of the pen and the book.
Formula Used:
Profit = CP × Profit%/100
Loss = CP × Loss%/100
Net Profit = Profit - Loss
Calculation:
Let the cost price of the pen = ₹x and the cost price of the book = ₹y.
Under the first arrangement:
⇒ Loss on pen = 8x/100
⇒ Profit on book = 20y/100
⇒ 20y/100 - 8x/100 = 12
⇒ 20y - 8x = 1,200
⇒ 5y - 2x = 300 ...(1)
Under the revised arrangement, total profit increases by ₹8:
⇒ Revised profit = ₹12 + ₹8
⇒ Revised profit = ₹20
Therefore:
⇒ Profit on pen + Profit on book = ₹20
⇒ 8x/100 + 15y/100 = 20
⇒ 8x + 15y = 2,000 ...(2)
From equation (1):
⇒ 5y - 2x = 300
⇒ 10y - 4x = 600
Multiplying equation (2) by 1:
⇒ 8x + 15y = 2,000
Solving the two equations:
⇒ x = ₹78.57 approximately
⇒ y = ₹91.43 approximately
∴ The cost prices are approximately ₹78.57 and ₹91.43, respectively.
परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 1 ('₹८८ आणि ₹९१') आणि पर्याय 4 ('₹७८ आणि ₹९१') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
Exam Trap: Candidates frequently confuse Option 1 ('₹88 and ₹91') with Option 4 ('₹78 and ₹91'). Distinguish the exact context before marking.
शॉर्टकट ट्रिक: सूत्र व प्रत्यक्ष पडताळणी — या प्रश्नात पारंपरिक पद्धतीऐवजी पर्याय क्रमांक 4 ('₹७८ आणि ₹९१') ठेवून थेट पडताळणी केल्यास वेळेची बचत होते.
Speed Math Shortcut: Plug-in & Verify — Substitute Option 4 ('₹78 and ₹91') directly into the given conditions to solve in under 45 seconds.
🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy):
• पर्याय 1 ('₹८८ आणि ₹९१'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹७८ आणि ₹९१' हे ठरते.
• पर्याय 2 ('₹१२ आणि ₹६०'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹७८ आणि ₹९१' हे ठरते.
• पर्याय 3 ('₹९० आणि ₹११०'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '₹७८ आणि ₹९१' हे ठरते.
• निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 4 ('₹७८ आणि ₹९१') निश्चित होते.
🎯 Option Elimination Strategy:
• Option 1 ('₹88 and ₹91'): Incorrect. As per official verified records, '₹78 and ₹91' is the valid fact.
• Option 2 ('₹12 and ₹60'): Incorrect. As per official verified records, '₹78 and ₹91' is the valid fact.
• Option 3 ('₹90 and ₹110'): Incorrect. As per official verified records, '₹78 and ₹91' is the valid fact.
• Conclusion: Hence, eliminating incorrect options leads to Option 4 ('₹78 and ₹91').