MPSC Test Logo mpsctest.in
Quantitative Aptitude Boat and River FMT-01
पडताळलेले उत्तर (Verified)
MPSC सराव प्रश्न:

एका विशिष्ट नदीत एका नावेला प्रवाहाच्या दिशेने 18 किमी अंतर पार करण्यास लागणारा वेळ प्रवाहाच्या विरुध्द दिशेने तेवढेच अंतर पार करण्यासाठी लागणाऱ्या वेळेच्या 4 तास कमी आहे. पण 36 किमीच्या फेरीसाठी जर तो त्याच्या नावेचा वेग दुप्पट करू शकला, तर प्रवाहाच्या दिशेने 18 किमी अंतर पार करण्यास लागणारा वेळ प्रवाहाच्या विरुध्द दिशेने 18 किमी अंतर पार करण्यासाठी लागणाऱ्या वेळेच्या फक्त 48 मिनिटे कमी असेल. त्या प्रवाहाचा वेग किती किमी प्रति तास आहे?

A boat can travel 18 km downstream in a certain river in 4 hr less than it takes him to travel the same distance upstream. But if he could double his boat speed for this 36 km round trip, the downstream 18 km would then take only 48 min less than the upstream 18 km. What is the speed of the current in km per hour?

पर्याय (Options):
A

3 किमी/तास

अचूक उत्तर (Official Answer)
B

4 किमी/तास

C

5 किमी/तास

D

6 किमी/तास

सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation): अचूक उत्तर: पर्याय (1)
दिलेल्याप्रमाणे: अंतर = 18 किमी वापरलेली संकल्पना: प्रवाहाच्या दिशेने वेग = B + C प्रवाहाच्या विरुध्द दिशेने वेग = B - C वेळ = अंतर ÷ वेग गणना: समजा, नावेचा वेग = B आणि प्रवाहाचा वेग = C प्रश्नानुसार, \(\frac{18}{B - C} \) -\(\frac{18}{B + C} = 4\) ⇒ 18B + 18C - 18B + 18C = 4B^(2) - 4C^(2) ⇒ 9C = B^(2) - C^(2) -------(1) आता जर नावेचा वेग = 2B ⇒ \(\frac{18}{2B - C} \) - \(\frac{18}{2B + C} = \frac{48}{60}\) ⇒ 36B +18C - 36B + 18C = 4(B^(2) - C^(2))/5 ⇒ 9C = (4B^(2) - C^(2))/5 -------(2) समीकरण (1) आणि (2) नुसार, ⇒ B2 - C2 = (4B2 - C2)/5 ⇒ 5B^(2) - 5C^(2) = 4B^(2) - C^(2) ⇒ B^(2) = 4C^(2) समीकरण (1) मध्ये B2 चे मूल्य मांडून ⇒ 9C = 4C2 - C^(2) ⇒ 9C = 3C^(2) ⇒ C = 3 किमी/तास ∴ प्रवाहाचा वेग 3 किमी/तास आहे.
परीक्षेतील संभाव्य चूक / Exam Trap:

परीक्षेतील संभाव्य चूक: विद्यार्थी अनेकदा पर्याय 2 ('4 किमी/तास') आणि पर्याय 1 ('3 किमी/तास') यामध्ये गोंधळात पडतात. प्रश्न नीट वाचून संकल्पनेतील सूक्ष्म भेद लक्षात घेणे आवश्यक आहे.

स्मृती क्लृप्ती / Memory Booster & Mnemonic:

शॉर्टकट ट्रिक: सूत्र व प्रत्यक्ष पडताळणी — या प्रश्नात पारंपरिक पद्धतीऐवजी पर्याय क्रमांक 1 ('3 किमी/तास') ठेवून थेट पडताळणी केल्यास वेळेची बचत होते.

पर्याय निर्मूलन पद्धत / Option Elimination Strategy:

🎯 पर्याय बाद पद्धत (Option Elimination Strategy): • पर्याय 2 ('4 किमी/तास'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '3 किमी/तास' हे ठरते. • पर्याय 3 ('5 किमी/तास'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '3 किमी/तास' हे ठरते. • पर्याय 4 ('6 किमी/तास'): हा पर्याय अयोग्य आहे. आयोगाच्या संदर्भानुसार अचूक उत्तर '3 किमी/तास' हे ठरते. • निष्कर्ष: त्यामुळे उर्वरित पर्याय बाद होऊन अचूक उत्तर पर्याय 1 ('3 किमी/तास') निश्चित होते.

मोफत ऑनलाइन चाचणी उपलब्ध

MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा गट-क — १००-प्रश्न संपूर्ण सराव मॉक टेस्ट 03

हा प्रश्न आणि यासारखे सर्व संभाव्य प्रश्न प्रत्यक्ष परीक्षेसारख्या वेळेत सोडवून तुमची अचूकता तपासा.

ही टेस्ट आता सोडवा

संबंधित महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Related Practice Questions):

Quantitative Aptitude MPSC सराव प्रश्न

जर 9 पुरुष किंवा 4 स्त्रिया 39 दिवसात लग्नाचे नियोजन आणि अंमलबजावणी करू शकतात, तर 2 पुरुष आणि 2 महिला मिळून किती दिवसात ते कार्य पूर्ण करू करतात?

Quantitative Aptitude MPSC सराव प्रश्न

300 आणि 1000 मधील किती संख्यांना 7 ने भाग जातो?

Quantitative Aptitude MPSC सराव प्रश्न

खाली दिलेला वृत्तालेख एका विशिष्ट वर्षात कुटुंबाचा खर्च टक्केवारीत दाखवतो. वर्षभरात खर्च केलेली एकूण रक्कम 3,00,000 रु. आहे. खालीलपैकी कोणत्या बाबींवर, एकत्रितपणे खर्च केलेली रक्कम 1,50,000 रु. आहे.

Quantitative Aptitude MPSC सराव प्रश्न

वीस कामगार एक काम 30 दिवसात पूर्ण करू शकतात. काम 35 दिवसात पूर्ण होण्यासाठी किती दिवसांनंतर 5 कामगारांनी काम सोडावे?

Quantitative Aptitude MPSC सराव प्रश्न

एक 153 मीटर लांबीची रेल्वे 747 मीटर लांबीचा एक पूल 40.5 सेकंदांमध्ये ओलांडते. रेल्वेचा वेग किती?